પ્રા. શશીકાન્ત શાહ

ફરજપરસ્તી એ જ ઈશ્વરપુજા

(ધાર્મીકતા અને નીતીમત્તા)

–ડૉ. શશીકાંત શાહ

(ડૉ. શશીકાંત શાહ વીર નર્મદ દક્ષીણ ગુજરાત યુનીવર્સીટીના ‘શીક્ષણ વીભાગના’ નીવૃત્ત વડા છે. આજીવન સન્નીષ્ઠ શીક્ષક રહ્યા. આ બધું જ એમણે જીવનમાં અમલમાં મુક્યું અને હજીયે એવું જ જીવન જીવે છે; પરીણામે એમને ઘણું વેઠવાનુંયે આવ્યું અને આવે છે.. કોઈ રખે માને કે લેખક પ્રખર નાસ્તીક કે રૅશનાલીસ્ટ હશે.. ના, ના, તેઓ તો એકનીષ્ઠ આસ્તીક છે. વૈષ્ણવ સમ્પ્રદાયના ચુસ્ત કૃષ્ણપ્રેમી અને પુજક છે એના અમે સાક્ષી છીએ.. આવા ઘણા ‘ફરજ–પરસ્ત, આસ્તીક શશીકાન્ત’ની સમાજને જરુર છે. …ગોવીન્દ મારુ)

      દુનીયામાં પ્રત્યેક માણસને એક ભુમીકા પ્રાપ્ત થયેલી છે. એ ભુમીકા એણે યોગ્ય રીતે નીભાવવાની છે. ‘મનુષ્યસેવા એ જ ઈશ્વરસેવા’ એમ કહેવાયું છે તે કેટલું યથાર્થ છે ! આપણે પોતે જે સ્થાને બેસીએ છીએ, મહીને હજારો રુપીયાનો પગાર વસુલીએ છીએ; ત્યાં કંઈ જ કામ ન કરીએ અને પછી જાણે કે એ પાપનું પ્રાયશ્ચીત્ત કરતા હોઈએ તે રીતે ઈશ્વર તરફ વધુને વધુ ઢળતા જઈએ (સ્થુળ અર્થમાં જ તો…! લોકો જુએ તેમ કથા સાંભળવા જવું, ધર્મસ્થાનની વારમ્વાર મુલાકાત લેવી, નોટબુકમાં (હૃદયમાં નહીં !) ઈષ્ટદેવનું નામ લખવું) તો એવી ભક્તી ઈશ્વર પણ કબુલ રાખતો નથી. દરેક માણસ પોતાને ફાળે આવેલું કામ યોગ્ય રીતે કરે તો દુનીયામાં એક પણ દુ:ખી માણસ ન બચે !

       થોડાંક વર્ષો પુર્વે એક મન્દીરમાં જોવા મળેલું એ દૃશ્ય હું હજુ આજે પણ ભુલ્યો નથી. ત્રીસેક વર્ષની એક મહીલા આરતીનો સમય થયો એટલે હાથમાં ઉંચકેલી બે વર્ષની પુત્રીને બાજુમાં ફર્શ પર સુવડાવી, ભગવાનના દર્શન કરવામાં લીન થઈ ગઈ. બાળકીએ જોરજોરથી રડવાનું શરુ કર્યું; તોયે મહીલાએ તેની દરકાર કર્યા વીના હાથ જોડેલા રાખીને ભગવાનની મુર્તીના દર્શન કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. આરતી પત્યા પછી વૃદ્ધ પુજારી પેલી યુવતી પાસે આવ્યા અને બોલ્યા, ‘બેટા, આજે તારી તો ઠીક, અમારી પુજા પણ વ્યર્થ ગઈ. મારું ધ્યાન આરતીમાં લાગ્યું જ નહીં; કારણ કે આ બાળકી જોરજોરથી રડતી હતી. મને ભગવાનનો ડર તો છે જ નહીં; પરન્તુ જો એકત્ર થયેલા ભક્તોનો પણ ડર ન હોત તો આરતી અધુરી રહેવા દઈને મેં આ બાળકીને ઉંચકી લીધી હોત. આ બાળક સ્વયમ્ ઈશ્વરનું પ્રતીનીધી છે. અરે ઈશ્વર જ છે ! તું વળી કયા ઈશ્વરને શોધે છે ? યાદ રાખજે દીકરી, આવી પુજા ઈશ્વર મંજુર નથી રાખતા, એ તો ઈચ્છે છે કે પ્રથમ મેં તમને સોંપેલું કામ નીષ્ઠાથી પતાવો અને પછી સમય બચે તો મારી પાસે આવો.’

       કોઈ એક મહત્ત્વના સ્થાને ખુરશી પકડીને બેસી ગયેલો માણસ, પોતાનું કર્તવ્ય યોગ્ય રીતે ન બજાવે અથવા કામ કરવામાં વીલમ્બ દાખવે તો કેટલા બધા માણસોને પીડા ભોગવવી પડે છે, તેનો હીસાબ માંડવા જેવો છે. ટ્રેન આવવાનો સમય થઈ ગયો છે. લાઈન લાંબી છે. તમારી આગળ હજુ બાર તેર ઉતારુઓ ઉભેલા છે અને અચાનક ટીકીટ આપનારનો ‘ટી–બ્રેક’ શરુ થાય છે ! એક એક સેકન્ડનો વીલમ્બ તમને અકળાવે છે અને સાહેબ તો નીરાંતે ચાનો સ્વાદ માણી રહ્યા છે ! (એ તમને છેવટે વગર ટીકીટે મુસાફરી કરવાની ફરજ પાડશે !) ચાલુ નોકરીએ ફરજ પર હોઈએ ત્યારે મન્દીરે દર્શન કરવા જવું કે નમાજ પઢવા જવું કેટલું યોગ્ય છે ? આવી સેવા કે બન્દગી ઈશ્વરને કે અલ્લાહને કદી ગંવારા હોતી નથી. આ તબક્કે તર્ક કે દલીલ કે અન્ધ–ભક્તીના પ્રવાહમાં તણાઈ જઈને કોઈને પ્રસ્તુત રજુઆત ખોટી ઠેરવવાની ઈચ્છા થઈ આવે એવું બને. એવે વખતે એટલું જ વીચારવાનું કે કોઈનો એકનો એક દીકરો અકસ્માતમાં મરણતોલ રીતે ઘવાયેલો હોય કે કોઈની પુત્રી પ્રસુતીની પીડા ભોગવી રહી હોય, શરીરમાં ઝેર ફેલાવવાની શક્યતા હોય અને જાણવા મળે કે ડૉક્ટર સાહેબ પુજામાં બેઠા છે કે નમાજ પઢવા ગયા છે, તો શું થાય? માણસ ફરજ પર હોય ત્યારે જો એ આ પ્રકારના ક્રીયાકાંડમાં અટવાઈને માણસની સેવા કરવાનું ચુકી જાય તો એ પ્રકારની ભક્તી કદી માણસના ખાતે જમા થાય કે ?

       સપાટી પરનું અવલોકન એમ દર્શાવે છે કે દીવસે દીવસે માણસોનો ઈશ્વર પ્રત્યેનો પ્રેમ વધતો જાય છે ! કથાવાર્તા, ભજન–કીર્તન, હોમ–હવન, તીર્થયાત્રા શું શું નથી થતું ! નીરન્તર કંઈ ને કંઈ ચાલતું રહે છે. શું માણસમાં આધ્યાત્મીક વૃત્તીનો વીકાસ થયો છે ? નીતી અને મુલ્યો માટેનો પ્રેમ વધ્યો છે ? એ વધારે પ્રામાણીક, વધારે સહૃદયી અને સેવાભાવી બન્યો છે ? ના, એવું લાગતું નથી. પોતે જ્યાં બેઠો છે ત્યાં કંઈ કામ ન કરવું, પ્રજાનાં ન્યાયી કામો હોય તેને પણ વીલમ્બમાં નાંખવાં અને એવાં કામો જલદી પતાવવા માટે મોટી રકમની લાંચ માંગવી આ બધું કર્યા પછી પથ્થર એટલા દેવ પુજવાનો અને જાતજાતના વાર–ઉપવાસ કરવાનો કોઈ અર્થ ખરો ? એરણની ચોરી કરીને સોયનું દાન કરવાથી આપણે કોને ભ્રમમાં નાંખી શકીએ? પોતાને તો નહીં જ !

       સરકારી કચેરીઓમાં, કલેક્ટરની ઓફીસમાં, શાળા, કૉલેજ કે યુનીવર્સીટીમાં, બેન્કમાં કે રેલવેની ટીકીટબારીઓ પર સર્વત્ર ‘વર્ક–એથીક્સ’નો અભાવ જોવા મળે છે, જે સામાન્ય નાગરીકોને પારાવાર તકલીફોમાં મુકે છે. થોડીક જ મીનીટોમાં પતી શકે એવાં કામો માટે પણ બીચારો માણસ વર્ષો સુધી રાહ જોતો રહે છે અને એને આપવામાં આવે છે મુદત(ચાર દીવસ પછી તપાસ કરી જજો. આવતા મહીને આવજો, પતાવી આપીશું). પેન્શન મેળવવા માટે, ટીકીટનું રીઝર્વેશન કરાવવા માટે, રેશનીંગનો કાર્ડ મેળવવા માટે કે પછી બાળકનું એડ્મીશન મેળવવા કાજે એણે કેટકેટલું ભટકવું પડે છે ! બાળકને સારી શાળામાં પ્રવેશ મળે તેની ચીન્તામાં વાલીના કેટલાયે મહીનાઓ ઉંધ વગરના વીતે છે. પેન્શન માટે માણસે વર્ષો સુધી ગાંધીનગર (‘ગાંધી’–નગર, વૉટ અ જોક !) ધક્કા ખાવા પડે છે, ત્યાર પછીયે પૈસા ખવડાવ્યા વીના એનું કામ થતું નથી. કહેવાય છે કે ગાંધીનગરના જે અધીકારી સૌથી વધારે ભ્રષ્ટાચારી છે તે સૌથી વધુ ધાર્મીક (?) વૃત્તીના પણ છે ! એને ત્યાં રોજ કંઈક ને કંઈક નીમીત્તે કથા–વાર્તા, રામાયણ–પારાયણ, પ્રસાદ (પ્રજાના અવસાદમાંથી જન્મેલો !) વગેરે ચાલ્યા જ કરે છે. અઠવાડીયામાં પાંચ દીવસ સાહેબ ટુર પર હોય છે. ટુર પર એટલે ક્યાં ? અમ્બાજી, ડાકોર, શીરડી, શ્રીનાથજી, દ્વારકા એ તમામ સ્થળો પર તેઓ સરકારની કારમાં સહકુટુમ્બ જાય છે. (યાત્રાધામોમાં સરકારી ગાડીમાં પત્ની અને બાળકો સાથે દર્શનાર્થે પધારેલા એક અધીકારીને તો તમે પણ જોયા હતા ને ? હું એમની જ વાત કરી રહ્યો છું !)

       જે વ્યક્તી પોતે કોઈ એક સ્થાન પર બેસીને ની:સ્વાર્થ ભાવે નીષ્ઠાપુર્વક પોતાનું કામ કરે છે, પોતાની ફરજ અદા કરે છે એણે ત્યાર પછી પોતાના દેહના કે આત્માના કલ્યાણ માટે કંઈ જ કરવાની જરુર રહેતી નથી. જેમણે ‘જનસેવા એ જ પ્રભુસેવા’ના મંત્રને પોતાના જીવનમાં ચરીતાર્થ કર્યો છે એમણે મન્દીરમાં કે મસ્જીદમાં જવાની શી જરુર ? એ જ્યાં બેઠો છે તે સ્થળ તીર્થધામ છે. એ ત્યાં બેઠા બેઠા પ્રભુસેવા કરી રહ્યો છે. બેન્કમાં કે સરકારી કચેરીમાં કોઈ પ્રકારની માનસીક યાતના ભોગવ્યા વગર થોડીક મીનીટોમાં જ પોતાનું કામ પતાવીને બહાર નીકળતો માણસ જે આશીર્વાદ આપે છે, તેની તોલે તો ભગવાનના આશીર્વાદ પણ ફીક્કા સાબીત થાય ! વળી જ્યારે આ પ્રકારે વીના વીધ્ને અને વીના વીલમ્બે, ની:સ્વાર્થભાવે કામ થાય છે ત્યારે કામ કરનાર અને કરાવનાર બન્ને ઉંડા પરીતોષની લાગણી અનુભવે છે. જેણે આ પ્રકારનો આત્મસંતોષ મેળવ્યો છે તેણે ત્યાર પછી કોઈ ઈષ્ટદેવનું સ્મરણ કરવાની જરુરીયાત ઉદ્ ભવતી નથી. કામને પુજા ગણનારા માણસોને લીધે આ સમાજ ટકી રહ્યો છે. કામને પુજા ગણનારા માણસોની આ સમાજને વધારેમાં વધારે જરુર છે. પુરો પગાર લઈ કામ નહીં કરતા માણસોએ, ફરજ પર મોડા આવી વહેલા ભાગી જતા માણસોએ, ફરજ દરમ્યાન ઈષ્ટદેવની પુજા કરવા ગાળીયું કાઢતા માણસોએ અને પોતાની ખુરશી પર બેઠાં બેઠાં ઉંઘ ખેંચી લેતા માણસોએ સમાજને જેટલું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે તેટલું નુકસાન બીજા કોઈએ પહોંચાડ્યું નથી. બાય ધ વે, ફરજ દરમ્યાન ઉંઘવામાં પણ ઉંચો, તગડો પગાર મળતો હોય તેવા દેશમાં જન્મ આપવા માટે આપણે કુદરતનો (ઈશ્વરનો અને અલ્લાહનો) વીશેષપણે અલાયદો આભાર માનવો જોઈએ એવું નથી લાગતું ?

–ડૉ. શશીકાંત શાહ

સુરતથી પ્રકાશીત થતા ‘ગુજરાતમીત્ર’ દૈનીકમાં, વર્ષોથી ડૉ. શશીકાન્ત શાહની લોકપ્રીય કૉલમ ‘શીક્ષણ અને સંસ્કારની સમસ્યાઓ’ પ્રગટ થાય છે. તે લેખોમાંથી સારવેલા લેખોનું પુસ્તક તે ‘પ્રસન્ન પરીવાર: પ્રસન્ન જીવન’{પ્રકાશક: સમીર શાહ, ‘વ્રજ’ 35, આવીષ્કાર રો હાઉસ, શ્રેણીક પાર્કની બાજુમાં, તાડવાડી, રાંદેર રોડ સુરત – 395 009  આવૃત્તી: છઠ્ઠી–ફેબ્રુઆરી 2009, પૃષ્ઠસંખ્યા: 123, મુલ્ય: રુપીયા 120/- (ભેટ આપવા માટે 10 કે વધુ પ્રતનું મુલ્ય પ્રત દીઠ રુપીયા 80/-)} માંથી આ લેખ, લેખકશ્રીના  સૌજન્યથી સાભાર…

સંપર્ક: ડૉ. શશીકાંત શાહ, 35–આવીષ્કાર રો હાઉસ, નવયુગ કૉલેજ પાછળ, તાડવાડી, રાંદેર રોડ, સુરત – 395 009 ફોન: (0261)277 6011 સેલફોન: 98252 33110 ઈ-મેઈલ : sgshah57@yahoo.co.in

 ‘રૅશનલ–વાચનયાત્રા’માં મોડેથી જોડાયેલા વાચકમીત્રો, પોતાના સન્દર્ભ–સંગ્રહ સારુ કે પોતાના જીજ્ઞાસુ વાચકમીત્રોને મોકલવા ઈચ્છતા હોય તે માટે, મારા ‘અભીવ્યક્તી’બ્લોગના હોમ–પેઈજ પર મથાળે, આગલા બધા જ લેખોની પીડીએફ વર્ષવાર ગોઠવીને મુકી છે. સૌ વાચક મીત્રોને ત્યાંથી જ જરુરી પીડીએફ ડાઉનલોડ કરવા વીનન્તી છે.

અક્ષરાંકન: ગોવીન્દ મારુ, 405, સરગમ સોસાયટી, કાશીબાગ, કૃષી યુનીવર્સીટીના પહેલા દરવાજા સામે, વીજલપોર (નવસારી) પોસ્ટ: એરુ એ. સી. – 396 450 જીલ્લો: નવસારી. સેલફોન: 99740 62600 ઈ–મેઈલ:  govindmaru@yahoo.co.in

 પ્રુફવાચન સૌજન્ય: ઉત્તમ ગજ્જર  uttamgajjar@gmail.com

પોસ્ટ કર્યા તારીખ: 23–11–2012

Advertisements

27 thoughts on “ફરજપરસ્તી એ જ ઈશ્વરપુજા”

  1. ખૂબ સરસ સંદેશ. સાથે સાથે ફરજનું પણ વર્ગીકરણ કર્વું રહ્યું. નૈતિક ફરજ, હૈયાસૂઝથી સ્વીકારાયલી ફરજ, ન ગમતી માથે લદાયલી ફરજ વિગેરે સમજીને અપનાવાય તો જ વ્યક્તિ અને સમાજને લાભ થાય.
    પ્રવીણ શાસ્ત્રી.
    http://pravinshastri.wordpress.com

    Like

  2. સુંદર સમજવા જેવો લેખ

    માણસને માટે સેવા એ જ મંદિર છે .

    સ્વામી વિવેકાનંદના કહેવા પ્રમાણે ભગવાન મંદિરમાં નહી પણ ગરીબોમાં

    વસતો હોય છે .ગરીબોની સેવા એ જ પ્રભુ સેવા છે .

    Like

  3. Dear Dr. Shah,

    What a nice and truthful analysis. Yes, I fully agree with you. After reading your lovely article I really want to confess that I felt guilty myself. I worked for more than 40 years for Western Railway Head office in Mumbai and did all that you mentioned in your article. Let me share one interesting argument I used to do like others. We used to say at that time, “Sarkaari naukri ma pagaar shun male chhe?” But I conveniently forgot that I accepted the job with full knowledge what I’ll get, right?

    Once again I thank you for your this eye opener article.and with people in general and govt servants in particular learn from it. Now, that they get very good salaries they have no ground to not to to do their work dutifully.

    Right now I am in Toronto (Canada) and currently Sr. Editor of Hindi Abroad weekly newspaper that has more than 50,000 reader every week.

    Thanks to internet I read Gujaratmitra online everyday. I also read your articles. Some time I feel strong urge to translate your article in Hindi and publish it in Hindi Abroad but I had no contact info about you to seek your permission. Thanks to my friend Govind bhai Maru now I can contact you directly. Govind bahi, sorry, if you don’t mind.

    For your info I am originally from Olpad and passed many years of my childhood in Rander as I had Three Mausis living in Rander. One of my Maasaa was a Navik. I went many times with him to Saame paar of Tapi.

    Regards.
    Firoz Khan
    Toronto(Canada)
    416 473 3854
    firozishere@gmail.com

    Like

      1. Dear Mr. Saral Hindi,

        Good idea, indeed. In 1994 when I was in Mumbai I promoted Urdu through Hindi (Devnagari) lipi. I was resident editor of Jadeed Markaz (Important centre). This weekly is still being published from Delhi, Kanpur and Mumbai in Urdu and Hindi languages. My efforts and try became so popular that there are a number of Urdu newspapers that are being published in devnagari lipi.

        If toe the idea the question is how many Gujarati will read Hindi? How many Hindi speaking are interested o learn Gujarati? This is a costly affair. Who is going to foot the bills? As far as Urdu is concerned many Urdu readers forgot Urdu lip but they loved the language and therefore my experiment was successful.

        However, I can still go ahead if someone wants to finance. At Hindi Abroad I am working and not the owner.

        Like

  4. ખુબ જ યોગ્ય અને સમજવા જેવો અને બીજાને પણ વંચાવવા જેવો લેખ . આવા લેખનું લોકોમાં વધારે વિસ્તરણ થાય તે માટે દરેક વાચકે યોગ્ય લાગે તો બીજાને મોકલવો જોઈએ.

    Like

  5. જેવું લખે, ઉપદેશ આપે એવું જ જીવન જીવનારા આદરણીય શશીકાંતભાઈના વિચારો ગમ્યા. ગુજરાતમિત્રમાં દર મંગળ અને બુધવારે તથા સંદેશમાં દર ગુરુવારે (ગુરૂવાણી) નિયમિતપણે પ્રગટ થતી એમની કોલમે એમનો બહોળો વાચક–ચાહક વર્ગ ઉભો કર્યો છે.
    કામ–ફરજ પ્રત્યેની નિષ્ઠા, અન્યો પ્રત્યે દયા–સમભાવ વગેરે ધર્મ છે, કમનસીબે આપણે ક્રિયાકાંડો, ધર્મસ્થાનોએ જવું..વગેરેને જ ધર્મ માની લીધો છે. ગોવિંદભાઈને વિનંતી કે,શશીકાંતભાઈના આવા પ્રકારના વધુ લેખો મૂકશો તો ગમશે.

    Like

  6. ડો. શશાન્ક્ભાઈ નો લેખ સારો છે. આ લેખ ભારત ને વધુ લાગુ પડે છે. બાકી
    ચાઈના કે જાપાન કે જર્મની કે જ્યાં લોકો ની કામ પરત્વે ની નિષ્ઠા અને દેશદાઝ
    છે ત્યાં કઈ કહેવું પડતું નથી.ત્યાના કાયદા અને દેશ પ્રત્યેની વફાદારી લોકો ને
    બેઈમાન બનાવતા રોકે છે.આપણે પહેલા મોગલોના ત્યારબાદ અંગ્રેજોના અને હવે
    ઇટાલી બહેનના ગુલામો છીએ એટલે આવા બહાર ના શાશકો ની નેતાગીરી થી
    આપના દેશ માં વફાદારી ક્યાંથી આવવાની તે એક મોટો પ્રશ્ન છે. ઈશ્વર મતલબ
    કુદરત તો છે પણ સરકારી કર્મચારિયો એક બાજુ વોટ બેંક ના હાથ છે તો બીજી બાજુ
    આપના નેતાઓ જ ભ્રષ્ટ છે અને આખું તંત્ર સદી ગયું હોય ત્યાં બિચારા ઈશ્વેર ને
    ક્યાં દોષ દેવો ?? શાશકો જ ચોર છે તો પછી સેનાપતિ પાસે કેવી અપેક્ષ રખાય ?

    Like

  7. બહુ સરસ શિખામણ છે. દરેક સરકારી કર્મચારીએ જીવનમાં ઉતારવી જોઇએ.મારી સાથે કામકરતા કર્મચારીઓને હું આટલીજ શીખ આપતો પણ તેમના ગળે ન ઉતરતી પણ જ્યારે તેમને જવાબદારી વાળી જગ્યા મળતી ત્યારે તેમને મારી સલાહની કીંમત સમજાતી.ભ્રષ્ટાચારીઓના કોઠે આ વાત ક્યાંથી ઉતરે? એટલે તો શ્રી.ન.મો. સરકારીઓને ગમતા નથી.

    Like

  8. Best analysis of ‘work ethics.’ Specifically in India / Gujarat.( We know that work ethics is being practiced in the western world./ America..@ .80-90%. to the best of our knowledge.)
    Manavta bhuline pathharna devni puja karvawala potani jaatne chhetrine jivata hoi chhe. Darek juthu karvawalane khabar hoi chhe ke satya shu chhe….Aa vaat temne juthu karvaa kavadava karvanu shikhave chhe.
    Motebhage ( 65 – 80%) ramayankatha, Mahabharatkatha, gitakatha, karnara SANTO ane bija santo, saadhuo Ek Devna juda juda panthona vadao, chelao ‘work ethics’ nu palan karta nathi hota. PAISO MAARO PARAMESHVAR….is their ethics.
    Aa santo jo satyane pahechane ane temna bhaktone ‘work ethics’ nu gyan aape ane temni paase VACHAN levadave to jarurthi MANAVTA khili uthe. Parantu KUVAMA HOI TO HAVADAMA AAVENE!!!!!!!!!!
    Mari radaipurvakni vinanti…Moraribapune,Bhupendra Pandyane, Rameshbhai Ozane ane……..sau Santo ne chhe ke teo MANAVTA BHARELU SHIKSHAN TEMNA BHAKTONE AAPE ANE ‘WORK ETHICS’ SHIKHAVE.
    Prof. Shashikant Shah has written one book and published in 2008. (Second version was printed in 2009) Title: Yovan vinze paankh. On its cover he has addressed….” Navi pedhine swashtha ane satvik jivan jivavani prerna baxe teva shreshtha lekhono sanchai.”
    Prof. Shah introduced this book with his heart…in these words….” Ekvishmi sadima anek bhaishthano vacchhe jivata navi pedhina sabhiyone tatha bharatiya parivarone udeshine mare je thodik vaato pahochadavi hati te aa pushtakna madhiyamthi vaheti karu chhu. Shraddha chhe ke te yathashthane pahonchase ane jhilashe.”
    Bhagavatikumar Sharma recommends his column in Gujaratmitra…Title: “Manas naame khshitij.” Dr. Gunavant Shah highly recommends to read Prof: Shah’s articles.
    Prof: Shah is “SACCHA SANT” chhe. Mara temne pranam.

    Amrut(Suman)Hazari.

    Like

  9. ગામડાંના ગરીબ માણસ માટે રેશનીંગ કાર્ડ બહુ મહત્વનું હોય છે.

    આ કાર્ડ માટે ગામના સરપંચ, તલાટી અને પુરવઠા અધીકારી સુધીના ગરીબને ધક્કા ખવડાવે છે.

    ક્યાંક ખામી છે જે બધાને ખબર છે અને છતાં આપણે બધા ચલાવી લઈએ છીએ.

    સરકારી ગોડાઉનમાં અનાજ સડી જાય પછી રેશનીંગ દુકાનમાં પહોંચે.

    નર્મદા નદી ડેમના ઓગનમાંથી કરોડો અબજો લીટર મીઠું પીવાનું પાણી દરીયામાં વહી જાય પછી કચ્છના ગામડાંના છેવાડે માંડ માંડ એક ટેન્કર પાણી પહોંચે.

    ડો. શશીકાંત શાહે ઈશ્ર્વર પુજા બતાવેલ છે પણ એ પુજામાં આપણે કયારે જોડાઇશું?

    Like

  10. Dear Govindbhai Maru, Dr. Shashikant Shah and Other Rationalist Friends:

    Thank you for your very realistic Observations about our Work Ethics. “Service (SEVAA) of the People is Service to GOD”. Religions of Temples, Pujas and Tirths are The WASTE of People’s Money and Time. “Do Thy Duty” is Religion, i.e. “Work is Worship” Ethics has stated all these Rules. Religions have Borrowed these Rules and Asks People to “Pray GOD, Put Dakshina for Pujaris and Get to Heaven”.

    Religions have become The Biggest Business in the Present Day World. It has pervaded Hypocrisies and Rich Men’s Businesses. “Simple Living and High Thinking” is Religion. There is No NEED to Build Temples by Begging Millions from Innocent Believers and Put IDOLS in Temples to Worship. BLIND FAITH is NOT Religion. An Honest Day’s Work is Practicing Religion. GOD has Nothing to Do with Human Beings Work. He Does Not Exist any where. It is an Image created by some CROOKS, to ROB People.

    GURUS, PUNDITS and LEADERS are Commission Agents. They get their Pennies for Looting The Ignorant Poor. In Foreign Lands also, these Agents have Expanded their Net Work of ‘Robbing the Poor to Pay Paul”. Rationalists are the Only Group that Does NOT Believe in this `Make Believe’ Religions. Let us Keep Away from This Entire Net-Work and Expose their Wasteful Hypocrisies. Have a Peaceful and Healthy NEW YEAR.

    Fakirchand J. Dalal
    9001 Good Luck Road,
    Lanham, MD 20706.
    U.S.A.

    Saturday, November 24, 2012

    Like

  11. Really very interesting Lekh Dr. Sashikantbhai! You are quite right everywhere all over the world people busy to find the God, but they don’t know that God is in every live creation. So as you said first your duty, first to bring peace in your home and do Jan Seva which is Prabhu Seva. Or Jagat Kayan with what ever pure knowledge we got, as you wrote this Lekh with your knowledge. Than not need to go here and there to pray or find the God. God is in every human being. Thank you, Maganbhai R. Patel from California, USA.

    Like

  12. ફરજપરસ્તિની વાત તો સ્વીકારી, પણ એક નવું તારણ કાઢવાની ઇચ્છા થઈ –
    જે લોકો ફરજ પરસ્ત નથી તેઓ વધુમાં વધુ “ડરપોક” છે અને ‘મારું શું થશે ?’ એ ડર તેમને મંદીર સુધી ખેંચી જાય છે !!!!

    Like

  13. Dear Dr. Shah,
    Greetings.

    Kem chho? Toronto (Canada thee bhai Firoz na namaste.

    I read your article in Govind Maru bhai’s blog ‘Abheevyaktee’ and posted my comments thereon. I request you to please read it. Therein you’ll find my own confession not the ritual ones that Christians do in their churches every Sunday but the real one.

    I am a journalist, translator, writer writing articles, critic, event organiser and a motivating speaker. When I say Motivating Speaker I not only lecture but do it with my own action. At the age of 71 I recently did Diploma in Business Administration (July 2012).with 85%.

    I liked your article in question and wish to translate it in Hindi and get it published in Hindi Abroad weekly, a prominent newspaper here in Toronto. I am it’s Sr. Editor for over 9 years.I translate good articles from Gujarati, Urdu, Hindi and Marathi. By the grace of almighty I am good at Five languages.

    Wishing you good health.

    Regards.
    Firoz Khan
    Toronto (Canada)
    416 473 3854/416 67

    Like

  14. ફરજ પરસ્તી સમજાવતો લેખ વાંચી ને વર્તનમાં ઉતારવા જેવો છે. જો સરકારી કે અર્ધ સરકારી ઓફિસમાં આ પ્રમાણે કામ થાય તો દેશ કેટલો આગળ આવે. ? કામ ચોરી કરીને કે લાંચ લઈને કરેલા કામના પાપ ધોવા મંદિરમાં જવું જ પડે.

    Like

  15. Very good article by Dr. Shah.

    I reproduce one sentence from My last weeks article, which says;

    એટલે સંસારમાં જન્મેલા આપણે, સંસારમાં રહી પ્રામાણીકપણે આપણી જવાબદારીઓ નભાવીએ. એ સાથે માનવસમાજ અને પ્રકૃતીના ભલા માટે આપણાથી થાય એટલું કરી છુટીએ એ વધુ અગત્યનું છે.

    No need to add any more.

    Like

  16. તમારો લેખ વાંચી ફરજ ૫રસ્‍તીનો ખ્‍યાલ આવ્‍યો જેના થકી મને સાચી પ્રભુ સેવાનો લાભ મળશે. આભાર.

    Like

  17. Having read Gada Saheb’s statement dated November 26, 2012, I am tempted to put a statement I have read…..

    “એ અગત્યનું નથી કે હું ખુશ છું કે નહીં, પરંતુ એ મહત્વનું છે કે મારા થકી કેટલા ખુશ છે.”

    This is manavata and faraj parashti…to me.

    Amrut Hazari.

    Like

  18. Dear Firoj khan,
    Thank you for your compliments.
    My permission is not needed,Sir.
    With pleasure, you can translate
    the article.

    Like

  19. One of the best & 100% truthful article I have ever read. We all sahould learn & follow in our life.

    Thanks again,

    Pradep H. Desai
    USA

    Like

  20. Thank you Dr. Shashikantbhai. It is very true. This is not happening in our country only. I live in Canada for almost 40 years and work for big oil company for last 33 years. Some workers have 35-40 years service. They still spend more time how to beat the company, not to do any work or read the news paper. How to take more sick time and take company benefits. One of our hindu brother from Trinidad, he was a very religious fellow, believeing in Stay Saibaba. He used to have Havan Puja and Bhajan Kirtan every weekend. ( I never attended his Bhajan Kirtan) In 30 years service, may be he came to work 10 years. He claimed he was disable. He was able to travel Banglore twice a year, drive all over Canada to spread Satya Sai Message. Satya Sai is do your duty sincerely, Employer is feeding you and your family. It is true, God is with you all the time and he is watching you. God is not in temple or church, God is in all living species. Thanks again.

    Like

  21. શ્રી મારુ સાહેબ,
    જ્યાંથી રોજી અને રોટી મળે તે જ તમારો ‘ઈશ્વર’ એવી તમારી દૃઢ માન્યતા. યુનીવર્સીટીને તમારી દેવસેવાનું મંદીર માની ને નોકરીને તમારો પ્રથમ ધર્મ માનનારા તમે જ આવો લેખ મુકી શકો. લેખ વાંચી ફરજ ૫રસ્‍તીનો ખ્‍યાલ આવ્‍યો. આભાર.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s