મીત્રોનાં લેખો / કાવ્યો

ઈશ્વરનું અસ્તીત્વ માનવતામાં છે

અત્યાર સુધીનાં મારાં ગુજરાતી લખાણો કરતાં કાંઈક જુદા પ્રકારનું જ લખાણ લખવાની મને ઘણા સમયથી અંતરના ઉંડાણમાં તમન્ના હતી. તેને ન્યાય આપવા અને એક સામાજીક પ્રદુષણનો નાશ કરવા મારે આજે આંતરમનોવેદના, આસ્થા, શ્રદ્ધા અને ઈશ્વર અંગેનો મારો પોતાનો સ્વતંત્ર સ્પષ્ટ અભીપ્રાય પ્રસ્તુત કરવો છે. જોરાવરનગરના ભાઈશ્રી. જમનાદાસ કોટેચાએ તે માટે મને ઈજન અને તક આપ્યાં છે તેને વધાવી લઈ મારી વાત કરું છું. જીવનની સત્ય અનુભવેલી સ્થીતી–પરીસ્થીતીનું મારું આ તારણ છે.

ભગવાન, પરમેશ્વર, ઈશ્વર અંગે માનવસમાજના બે ભાગ આદીકાળથી જ પડેલા છે. એમાં ત્રીજો એક વીભાગ છેલ્લા ૫૦૦ વરસથી ઉમેરાયો છે. તે છે ‘ઈશ્વર છે અને નથી…’ ઈશ્વર નથી; છતાં છે પર પરમ્પરાગત માન્યતાઓને સ્વીકારી જીવનારો ત્રીજો વર્ગ. ‘ધોબીનો કુતરો ન ઘરનો; ન ઘાટનો’ એવી દશામાં તેઓ જીવે છે; છતાં દમ્ભ અન્તરને સુખ લેવા દેતો નથી એટલે આસ્તીક અને નાસ્તીક એ બન્ને પ્રકારના લોકોને અવગણે છે, તીરસ્કારે છે, સતત અસન્તોષની આગમાં બળતા રહે છે.

તો મારે એ બાબત કાંઈક અલગ જ કહેવું છે. મેં ગુજરાતી, હીન્દી, સંસ્કૃત અને અંગ્રેજી ભાષામાં ઘણા ઉત્તમ ગ્રંથો વાંચ્યા છે. વેદોનો તલસ્પર્શી અભ્યાસ કરવાનો નમ્ર પ્રયાસ કર્યો છે. વીશ્વના ૧૨ મોટા સમ્પ્રદાયો કહેવાય છે તેના દરેક પવીત્ર ગ્રંથનો અભ્યાસ – અનુવાદ કરાવીને પણ – કર્યો છે. ક્યાંય ઈશ્વર કોઈને પ્રત્યક્ષ મળ્યો હોય તેવો એક પણ દાખલો નથી, પુરાવો નથી. હા, જીવ ઈશ્વરનો અંશ છે, જીવમાત્ર સમાન ગુણધર્મ ધરાવે છે, તે વૈજ્ઞાનીક સીદ્ધાન્તો દ્વારા જીવશાસ્ત્રીઓએ સાબીત કર્યું છે. માનવ કે અન્ય જીવની ઉત્પત્તી એ શરીરવીજ્ઞાનની એક ક્રીયાનું જ પરીણામ છે. તેમાં ઈશ્વર કાંઈ કરતો જ નથી. છતાં આપણે ઈશ્વરના ફોટા, મુર્તી, છબીઓ, ધુપ–દીપ, માળા, પુજા, મંદીર, આરતી વગેરે ઈશ્વર વીશે માત્ર ને માત્ર કલ્પનાથી લખાયેલી વાર્તાઓ કે ધર્મગ્રંથોની પુરાણી દૃષ્ટાન્ત કથાઓને આધારે જ કર્યા કરીએ છીએ. આપણે આગળની વાત પછી કરીએ. પૃથ્વીની રચના થયા પછી માનવની ઉત્પત્તીનો ઈતીહાસ આજે સૌ જાણે છે. શેવાળથી માંડી આજ સુધીના માનવપ્રગતીના ઈતીહાસમાં ઈશ્વરે કોઈ કામ કર્યું હોય અથવા કોઈપણ માનવને કે જીવને તે રુબરુ મળ્યા હોય તેવું બન્યું નથી, બનવાનું પણ નથી; છતાં જે અન્ધશ્રદ્ધાપુર્ણ માન્યતાઓ જ છે તેને સત્ય માની, આપણે જીવનનો ઘણો કીમતી સમય કર્મકાંડ, દોરા–ધાગા, પુજા–જાપ, મંત્ર–તંત્ર, ભુત–ભુવા, ગ્રહોની પીડા વગેરેમાં વેડફી રહ્યા છીએ. આ બધું ખોટું છે, સત્યથી વેગળું છે. જેને તમે ભગવાન, ઈશ્વર કે પરમેશ્વર માનો છો તે તત્ત્વ નીર્મળ સત્ય છે. આ નીરંજન–નીરાકાર પરમ તત્ત્વ સાથે આજની આપણી ઘોર અન્ધશ્રદ્ધા–ગેરસમજોને કોઈ નાતો નથી અને આપણે કાળા દોરડાને અન્ધારામાં સાપ માની ડરીને, અજ્ઞાનતાથી કાંઈ પણ વીચાર કર્યા વગર, આંખો મીંચી ઈશ્વરને નામે થતાં પાખંડો, ભ્રષ્ટાચારો, વ્યભીચારોને પોષણ આપીએ છીએ એ ભયંકર પાપ છે. આ આપણું સામાજીક પ્રદુષણ છે જે કેન્સર ટી.બી. કે અસાધ્ય રોગ બની માનવજાતને ભયંકર નુકસાન કરી રહ્યું છે.

અનુભવ અને અભ્યાસને આધારે મારી સ્પષ્ટ માન્યતા છે કે જ્યોતીષ, ગ્રહો, દોરા, જાપ અને કર્મકાંડી વીધીવીધાનથી સુખ, સન્તોષ, સમ્પત્તી, સન્તાન મળે છે તે હળાહળ ખોટું છે. માત્ર ભ્રમ ઉભો કરી કહેવાતા ‘પાખંડી લોકોને પેટ ભરવાનો જાહેર ધંધો’ છે જે ખુલ્લેઆમ લુંટ સીવાય બીજું કશું નથી. મારા પીતા અમને વારસામાં જે આપી ગયા છે તેને અણમોલ શીખામણ કહો કે ઈશ્વર વીશેની સત્ય વ્યાખ્યા કહો, તે પ્રમાણે આજે ૭૫ વરસે હું નીડરપણે મારો સત્ય અભીપ્રાય જાહેરમાં આપવા સક્ષમ છું. કારણ બહુ જ સ્પષ્ટ છે, મને ધર્મગ્રંથો, સાહીત્યની ઉત્તમ કૃતીઓ, મહાન ગણાતા સન્તો–મહન્તો, આચાર્યો, પંડીતોની વાણી તેમ જ ૭૫ વરસની લાંબી જીવનયાત્રામાં ઈશ્વરનો સાક્ષાત્કાર, પ્રત્યક્ષ અનુભવ કરેલ હોય એવું કોઈ જ મળ્યું નથી. તેમ જ અગાઉ કોઈને મળ્યા હોય તેવો એક પણ દાખલો જગતભરમાં નથી તે સાબીત કરવાની મારી તૈયારી છે.

હવે વાંચો મારી વાત :

છેલ્લી સાત પેઢીથી અમારા પરીવારનો કર્મકાંડનો તદ્દન બનાવટનો, લોકોને લુંટવાનો, લોકોને જાહેરમાં મુર્ખ બનાવી રોટલો રળવાનો ધંધો રહ્યો. એ કરનાર અમારા વડીલોએ જે મરતાં મરતાં અમને કહ્યું છે તે આપને કહેવા માંગુ છું. તેમણે કહ્યું, ‘‘અમે ઓછું ભણેલા બ્રાહ્મણના દીકરા એટલે બીજી કોઈ મહેનત – મજુરી કરી ન શકવાને કારણે કથા, વાર્તા, જ્યોતીષ, યજ્ઞ, દોરા–ધાગા, સરવણી વગેરે વીધી કરવાના થોડાક ચાલુ મંત્રો પુસ્તકોમાંથી ગોખીને શીખી લીધા. પછી ગાડું ચાલ્યું. નાણાં, માન, વસ્ત્રો અને સારાં મકાન પણ અમે આ કર્મકાંડના ગોરખધંધા વડે પ્રાપ્ત કરી જીવ્યા છીએ.  

‘‘પણ આપણી પુત્રીઓ, પુત્રો, વહુઓ, બાળકો આ અનીતીભરી આવકને કારણે સુખી થયાં નથી. રોગ, ગાંડપણ કુસંસ્કારના ભોગ બન્યાં છે. અમારા વડવાઓ પણ છેલ્લે દુ:ખી થઈને મર્યા છે. કારણ કે માનવજાતને અમે માનવ થઈને છેતરી છે. દગો દીધો છે. માનવમાત્ર ઈશ્વરનો અંશ છે. દરેક જીવમાં ઈશ્વરનું અસ્તીત્વ અનુભવી શકાય છે. જો વેદના – સમ્વેદના કે હૃદયમાં થતી લાગણીનો અનુભવ થાય તો એ જ ઈશ્વર છે એમ માની કરુણા, સ્નેહ, પ્રેમ, હુંફ આપી માનવમાં રહેલા ઈશ્વરને રાજી કરજો. એ સીવાય મફતનું ખાવું, મફતનું લેવું, બ્રાહ્મણ છીએ માટે મફત ભોજન, દાન–દક્ષીણા લેવાનો હક્ક કાયમ માટે ત્યાગીને નાત–જાત છોડીને સમગ્ર માનવ પ્રત્યે સમજણપુર્વક સમાન વાણી અને વહેવાર રાખી વર્તન કરજો એ ઈશ્વરની ખરી પુજા છે.’’

છેલ્લે મરણની છેલ્લી પળે મારા સ્વ. પીતાજીએ મારા માતુશ્રીને હાથમાં પાણી લેવડાવી પ્રતીજ્ઞા કરાવી હતી કે, ‘‘આપણાં સન્તાનોને આ કર્મકાંડનો ધન્ધો નહીં કરાવીશ. ભીક્ષાવૃત્તીનો ત્યાગ કરાવીશ. મફતનું ભોજન, અન્ન, વસ્તુ– સીધુંસામાન–દાનદક્ષીણા કદાપી લેવા દઈશ નહીં. પેટ ન ભરાય તો ફોડી નાખજો.’’

 મારા સ્વ. માતુશ્રી ૨૬ વરસની ઉમ્મરે વીધવા થયાં. અમે ચાર સન્તાનો અને પોતે એમ પાંચનું ભરણપોષણ, ખડ વાઢીને, જીવનભર અજાચક બની જીવવાના ઉત્તમ સંસ્કારો અમને આપ્યા. આજ સુધીમાં મન્ત્ર, તન્ત્ર, જન્માક્ષર, સમય–વાર, ચોઘડીયાં કે ગ્રહો કોઈ ક્યાંય અમને નડ્યાં નથી. દરેક સન્તાન ૧૮ વર્ષની ઉમ્મરે કામે લાગી જાય. અને આપ સૌને નવાઈ લાગશે કે ૮૧ વરસની ઉમ્મરે મારાં પુજ્ય માતુશ્રી સ્વર્ગવાસી થયાં ત્યારે શીક્ષણ, સંસ્કાર, સમ્પત્તી અને સાચી સમજણ સાથે અમને જીવતા જોઈને પરમ સન્તોષ સાથે આશીર્વાદ આપીને ગયાં. તેઓએ એ જ કહ્યું કે, ‘આપણી અજાચકવ્રતની વારસાગત મુડી સાચવજો. માનવમન્દીરમાં રહેલ ઈશ્વરને વન્દન કરી નમ્રતા, સરળતા અને સહજ જીવન જીવજો…’

આ સત્ય હકીકત મેં એટલા માટે રજુ કરી છે કે સમાજમાં અત્યારે વ્યાપી રહેલી અન્ધશ્રદ્ધા, ભુત, ભારાડી, ધર્મને નામે ચાલતાં આશ્રમો, મંદીરો કે જેનો માત્ર નાણાં કમાવા સીવાય કોઈ હેતુ નથી તેમાં પડવું નહીં. કદાચ તેને પડકાર કરવા કે તે ખોટું છે તેમ કહેવાની હીમ્મત, છાતી, તાકાત ન હોય તો ભલે; પણ તેનાથી દુર તો રહેવાય ને ? મારે પણ આસ્તીક, નાસ્તીક કે વચ્ચેના કોઈ માનવસમાજની પ્રવૃત્તીઓ–ધન્ધા, સાચા, ખોટામાં પડવું નથી; પણ આ બધાથી દુર રહીને ખુબ સારી રીતે જીવાય છે તેવો મારો પોતાનો જાતઅનુભવ છે. હું શીક્ષણનો માણસ છું. માણસ બનીને જ માનવ તૈયાર કરવાનનું કામ મેં અને મારાં પત્નીએ ૩૫ વરસ કર્યું છે. ગામડાંમાં, શહેરમાં, ગલી, પોળમાં કે દુનીયાના અન્ય દેશોમાં ક્યાંય અમે માનવતા ચુકતાં નથી. અન્ધશ્રદ્ધા કે દમ્ભી દેવદર્શન કરી દાન–દક્ષીણા લેતા તો નથી જ; પણ ક્યારેય એક પણ પૈસો મન્દીરમાં, સન્તને કે તેના આશ્રમને આપતા નથી. મન્દીર, હવેલી કે અન્ય ધર્મસ્થળોની આજુબાજુ જે ગરીબ, ભુખ્યાં લોકો ટળવળતા હોય તેની તપાસ કરી, તેમને ઘરે બોલાવીએ છીએ. તેમનાં ઝુંપડાંઓમાં જઈને કપડાં, અનાજ, રુપીયા, પુસ્તકો, બાળકોને ભણવાની ફી આપીએ છીએ. અમારાં પેન્શનની રકમ દર મહીને ૨૦ થી ૨૫ હજાર આવે છે. કોઈ પણ જાતની પ્રસીદ્ધી કર્યા વીના છેલ્લાં ૧૦ વરસથી વડોદરા શહેરમાં રહીને આવી મદદ આપ્યા જ કરીએ છીએ. અમે બન્ને પ્રાથમીક શાળાના નીવૃત્ત શીક્ષક–દમ્પતી છીએ. ઈશ્વરનું અસ્તીત્વ અમે માનવમાં જોયું છે. અને માનવસેવા એ જ ઈશ્વરસેવા છે તેમ દૃઢપણે માનીએ છીએ. બાકી બધો દમ્ભ છે, ધતીંગ છે, ખોટું છે, છેતરવાના ગોરખધંધા છે. લોકોની લાચારી, ગરીબી, નીરક્ષરતા, બેકારીનો લાભ લેતી આવી વ્યક્તીઓ, સંસ્થાઓ કે આશ્રમોને ખુલ્લાં પાડી સત્ય સમજાય તેવું સામાજીક પરીવર્તન કોઈએ તો કરવું જ પડશે.

છેલ્લે એટલું કહું કે કાદવના ખાડાને તમે પુરી શકો તેમ ન હો; તો પણ તેનાથી દુર તો રહી શકાય છે ને ?

શીક્ષીત વ્યક્તી આટલું સમજી પોતાના પુરતો નીર્ણય કરી જીવે તો પણ ઘણું બધું કામ થાય…’

લેખક સમ્પર્ક: ડૉ. પ્રતાપ પંડ્યા, ‘ઘર’ – એ-1/1 સામ્રાજ્ય –2, મુંજ મહુડા, વડોદરા – 390 020 ફોન : 0265- 231 2793 મોબાઈલ : 98253 23617 ઈ–મેઈલ : pratapbhai@gmail.com 

અમેરીકાનો સેલફોન નંબર :  949 340 7533

(લેખક હાલ અમેરીકાના પ્રવાસે છે. એક મહીના પછી સ્વગૃહે વડોદરા પરત થશે.)

‘જમનાદાસ કોટેચા અને વીવેકબુદ્ધીવાદ’ પુસ્તક (પ્રકાશકઃ શ્રી. જમનાદાસ કોટેચા, માનસ પ્રદુષણ નીવારણ કેન્દ્ર,જોરાવરનગર363 020, જીલ્લો : સુરેન્દ્રનગર,સેલફોન: 98981 15976 પૃષ્ઠ: 304; કીમ્મત:150/–)માં પ્રકાશીત થયેલો લેખકનો આ લેખ, લેખક, પ્રકાશક અને પુસ્તકના સંપાદકશ્રીની પરવાનગીથી સાભાર…

‘રૅશનલ–વાચનયાત્રા’માં મોડેથી જોડાયેલા વાચકમીત્રો, પોતાના સન્દર્ભ–સંગ્રહ સારુ કે પોતાના જીજ્ઞાસુ વાચકમીત્રોને મોકલવા ઈચ્છતા હોય તે માટે, મારા ‘અભીવ્યક્તી’ બ્લોગના હોમ–પેઈજ પર મથાળે, આગલા બધા જ લેખોની પીડીએફ વર્ષવાર ગોઠવીને મુકી છે. સૌ વાચક મીત્રોને ત્યાંથી જ જરુરી પીડીએફ ડાઉનલોડ કરવા વીનન્તી છે.

દર સપ્તાહે મુકાતા ‘રૅશનલ વીચારો’ માણવા અને મીત્રોને મોકલવા જોતા રહો મારો બ્લોગ:  https://govindmaru.wordpress.com

અક્ષરાંકન: ગોવીન્દ મારુ, 405, સરગમ સોસાયટી, કાશીબાગ, કૃષી યુનીવર્સીટીના પહેલા દરવાજા સામે, વીજલપોર (નવસારી) પોસ્ટ: એરુ એ. સી. – 396 450 જીલ્લો: નવસારી. સેલફોન: 99740 62600 ઈ–મેઈલ:  govindmaru@yahoo.co.in

પ્રુફવાચન સૌજન્ય: ઉત્તમ ગજ્જરuttamgajjar@gmail.com

પોસ્ટ કર્યા તારીખ: 27–09–2012

 ●

 

Advertisements

73 thoughts on “ઈશ્વરનું અસ્તીત્વ માનવતામાં છે”

  1. સહુનો એ પ્રેમી, પરમ તમ, પ્રેમાસ્પદ બનો,
    બધું વારી નાખો, તનમન પ્રભુનાં ચરણમાં;
    બહુ રૂપોમાં એ ઈશ અચલ ઊભા તમ કને,
    બીજે શોધો શાને? જીવ-પૂજનમાં છે શિવપૂજા.

    http://bhajanamrutwani.wordpress.com/2012/09/10/%E0%AA%AE%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A8%E0%AB%87-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%AE%E0%AB%80-%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%A8/

    Like

  2. Pratapbhai,
    Very nice thoughts. Humanism is the only God. When he was asked about God, even Rajanish said : “God is Life.”
    You are a lucky man indeed — hardly anybody gets such excellent parting gift from parents in India. Few children use the gifts as well as you did.
    It was a pleasure for me to speak to you this morning. Thank you so much.
    —- Subodh Shah– Saint Louis, USA. PHONE — 732-568-0220

    Like

  3. dr.pratabhai !
    sadar namskar.
    panch minit pahela me apni sathe vat kari, te maganbhai patel (newjersey)ishwarnu astitv
    manvata ma chhe te lekh ati sundar chhe aava bija lekho blog par aapta rahesho.
    maganlal.patel
    (usa)

    Like

  4. Govindbhai,   Thanks for thought provoking article. I like it very much. Real rational and objective. Incidentally, I also talked to Mr. Pandya who is on tour to USA and conveyed my feeling to him.   Lalbhai & Savita Patel – Detroit.

    ________________________________

    Like

  5. ખુબ જ સરસ આર્ટીકલ ગોવીંદભાઈ. હાર્દીક અભીનંદન અને ખુબ ખુબ આભાર આપનો તથા ડૉ. પ્રતાપભાઈ પંડ્યાનો. પ્રતાપભાઈનો આભાર માનતો ઈમેઈલ પણ મેં કર્યો છે. મેં એમને લખ્યું છે કે આ વીચારો આપણા લોકોમાં એકેએક જણને પહોંચે તો કેવું!!
    આવા સુંદર વીચારોનો પરીચય કરાવવા બદલ ફરીથી આપનો તથા પ્રતાપભાઈનો આભાર તથા ધન્યવાદ.

    Like

  6. પ્રતાપભાઈ ની વાત માં એમ લાગે કે એમના વડવાઓ કૈક ખોટું ધર્મ અને કર્મકાંડ નું અર્થઘટન કર્યું હોય અને તેથી તેમને દોષો લાગ્યા હોય. જો તેવો કહે છે કે આવું કર્મ કાંડ કરવાથી દોષો લાગ્યા તો પછી આની સજા કોને આપી ? મતલબ કે પ્રભુ કે ધર્મે એમ સમજવાનું થાય. માટે કોઈ દૈવી શક્તિ આવી સજા આપે છે તેમ તેવો સ્વીકારે પણ છે. ભાઈ મનુષ્યનું કર્મ જ એટલે કે કામ જ મહત્વનું છે. તમારી કહાની થી મારી કહાની ઉલટી ગંગા જેવી છે . મારા પિતાશ્રી પણ શિક્ષક હતા
    અને ખુબ જ વિદ્વાન અને કવિ ઉમાશંકર જોશી ના પરમ મિત્ર હતા. તેવો પણ શૈક્ષણિક કાર્ય માંથી નિવૃત્તિ લઇ ને પછી કર્મકાંડ નો ધંધો થોડા વર્ષ કરેલો. અહી ચોખવટ કરી લઉં કે સરકારશ્રી તરફ થી મળતું પેન્શન લેવાની ધરાર નાં પડી હતી અને લીધું પણ નહિ તેઓ માનતા કે વગર મહેનતના પૈસા કદી પચે જ નહિ. અને તેવો કહેતા કે મારા ૬ દીકરા પેન્શન બરોબર જ છે. હું જો પેન્શન લઇશ તો દીકરાઓના મન તેમાં જ રહેશે અને તેમની પ્રગતિ અટકી જશે. તેવો કર્મકાંડ પુરેપુરી વફાદારી અને સંપૂર્ણ સંસ્કારી રીતે અને વિધિ પુરેપુરી કરતા ત્યાર બાદ
    તેવો કદી પણ યજમાન પાસે રૂપિયા ની લાલચ રાખતા નહિ અને માંગતા પણ નહિ. યજમાન જે કઈ આપે તેમાં તેઓ સંતોષ અને પૂરો આનંદ વ્યક્ત કરતા.
    અમે ૬ ભાઈ જે પણ સંસાધનો હતા કે આવક હતી તેમાંથી મહેનત કરી ઉચ્ચ અભ્યાસ બધાએ કર્યો અને મારા પિતાશ્રીએ ભણવા પાછળ અમને ખુબજ મહેનત પણ કરાવી. આજે બધા જ ભાઈઓ એકદમ સારી રીતે ઠરીઠામ છીએ જેમાં અમારા પોતાના ૬ મોટા કારખાના છે જમા ૪ કારખાના તો વડોદરામાં છે. આજે પણ અમે બધાજ ભાઈઓ સંપી ને રહીએ છીએ. કર્મકાંડ નો કોઈ જ દોષ લાગ્યો નથી અને અમારા દીકરાઓ તો હમારા પણ વધુ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. માટે પંડ્યા ભાઈ તમારી વાત માં ભરોસો કેમ કરાય?તમે કહો છો કે તમે ઝુંપડા માં જઈ ગરીબો ને મદદ કરો છો. મતલબ એમ જ કે તમે એ લોકો ને પરાવલંબી બનાવી રહ્યા છો. આપણે લોકો મંદિરો ની આસપાસ ભીખ માંગતા લોકો ને દાન કરી ધન્યતા અનુભવીએ છીએ પણ તે કાર્ય કઈ પુન કરવા યોગ્ય નથી. જે માણસ કામ કરવા સક્ષમ છે તેને કામ આપો પૈસા નહિ. બીજું અભિવ્યક્તિ માં એકજ મુદ્દા પર ઘણા લેખો આવે છે ચર્ચા નો મુદ્દો બદલાય તો સારું.

    Like

    1. શબ્દસુર સાહેબ,
      લેખ વાંચી ને અર્થ ઘટન કેમ કરવું એ તમારા ઉપર છે. પ્રતાપભાઈએ પોતાના અનુભવો અને વડીલો સાથે ની વાતો વર્ણવી છે અને મારા જેવા ઘણા વાંચકો ને ઘણી વિચારવા જેવી લાગે છે. હવે જો તમારા વડીલો અને તમારા પોતાના જાત અનુભવ અલગ હોય તો એનો મતલબ એમ નથી થતો કે પ્રતાપભાઈ ની વાત નો વિશ્વાસ ના કરાય. વિચાર શ્રેણી અલગ હોય એમાં ખોટું શું છે ? આપ પોતે જ કહો છો કે આપ ના બધાજ ભાઈઓ મહેનત અને જાત બળે આગળ આવ્યા છે તો એનો મતલબ એમ પણ થાય કે ખોટા કર્મ કાંડ અને લોકોને છેતરવા કરતા મહેનત વધુ મહત્વ ની છે. ઝુંપડા માં જઇ ને મદદ કરવી એનો મતલબ પરાવલંબી બનાવવા એમ કોને કહ્યું ? એ લોકો ને કામ કરતા કોઈએ તો શીખવાડવું પડશે ને ? જો એ નાના ભૂલકાઓ ભૂખ ભાંગવા મજુરી એ ચડી જશે તો ભણશે ક્યારે ? અને ભણશે નથી તો તરશે ક્યાંથી ? મંદિર બનાવવા થી અને પૂજા પાઠ કરવવા થી જો ગરીબી ને ભૂખમરો દૂર થતો હોત તો મારા ભારત ના ૩૦ કરોડ લોકો ભૂખ્યા ના સુતા હોત.

      Like

    2. Dear Mr. Shabdsoor,
      You said,” બીજું અભિવ્યક્તિ માં એકજ મુદ્દા પર ઘણા લેખો આવે છે ચર્ચા નો મુદ્દો બદલાય તો સારું.”
      Govindbhai had very clearly stated the objective of his blog in his earlier format. This was re-iterated in the article, “Abhivyaktini Dasha ane Disha” recently. I do not see any need for him to change his objective specially when he is getting more writers who like to write on his blog and more readers as well, who visit his blog regularly. Don’t you think it is little too much for you to ask him to change?

      Like

    3. ‘શબ્દસુરજી’ નમસ્તે, અપના પિતાશ્રી અને પંડ્યાજી બન્નેના કામો ઉત્તમ કોટીના છે પણ બન્નેની ગતિ ભિન્ન છે, આપના પિતાશ્રી નુ કાર્ય વિવેકને શુધ્ધ કરવાને અક્ષમ છે. જ્યારે પંડ્યાજીનુ કાર્ય ભલે મોક્ષદાયક નથી પણ વિવેકને ખોટી માન્યતાથી દુર તો રાખે જ છે,

      ગીતા અને વિવેકચુડામણી, બાઈબલ, કુરાન, ના મતે કર્મ કાંડ્થી કશુ પણ ઉપજતુ નથી, ઉલ્ટુ હુ તો એવુ માનુ છુ કે જે કોઈ પુજ્ય નશ્વર વસ્તુઓના ભોગથી ત્રુપ્ત થઈ જતો હોય તો એ આપણા જેવા સામાન્ય મનુષ્યથી વધુ કશુ પણ નથી. કર્મ કાંડ થી મનુશ્યોનો વિવેક પવિત્ર નથી થતો. મંદિર-મસ્જીદ-ચર્ચ જવાથી, ગંગામાં નાહવાથી કે તીર્થયાત્રાઓ કરવાથી પણ કોઈનો ઉધ્ધાર થતા મે ભાળ્યા નથી કેમ કે ત્યાં રહેતા લોકોને જોઈ લેવા વિનંતી કરુ છુ.

      મનુસ્યોનો વિવેક ફક્ત અને ફક્ત ગરીબોની સ્વહસ્તે સેવા કરવાથી જ પવિત્ર થાય છે અને જેઓ સ્વહસ્તે ગરીબોની-તરછોડાયેલાઓની-દુખિયારાઓની-વિધવાઓની-બેસહારાઓની-જરુરીયાતમંદોની-ગરીબ શુદ્રોની-ભટકેલાઓની સેવા કરે છે તેઓનો વિવેક પવિત્ર બની પરમેશ્વરીય પવિત્રતાને પામે છે એવુ મે અનુભવ્યુ છે. આવા દરેક સેવકોને ગુપ્ત દાન કરવુ લેખે લાગે છે,

      એક પણ સંતે ક્રિયા કાંડનો પ્રચાર નથી કર્યો, સાઈબાબાએ પણ ક્રિયા કાંડનો પ્રચાર નથી કર્યો એટલે જે લોકોએ ગરીબોના બેલી બન્યા તેઓ સર્વ મહાન ગણયા છે, એક પણ ક્રિયા કાંડી મહાન લેખાયો હોય તો મને જણાવો.

      એટલે શ્રી પંડ્યા ભાઈ જે કંઈ પણ પ્રણ લેધુ એ પ્રત્યે, એમના પિતાશ્રી અને એમના કુટુંબીઓ પ્રત્યે મારો અને અન્ય સંતજનોનોનો આદર ખુબ વધી ગયો છે અને એવુ અન્ય બ્રાહ્મણ ભાઈઓ પણ અનુસરી આત્મોધ્ધાર કરે અને કરાવે તો ભારતદેશની સાચ્ચી સેવા કરી કહેવાશે, કેમ કે આ દેશ કર્મકાંડને કારણે જ ભ્રષ્ટ થઈ રહ્યો છે.

      આપણો ધર્મ જાતીવાદી ન હોવો જોઈ આપણો ધર્મ માનવતાવાદી હોવો જરુરી છે.

      Like

  7. Dear Sir,
    I have always endorsed the thought process that you have so very well put in words .
    I congratulate you for stimulating the minds of the young with a blog that hits one hard & makes him think.
    I am residing in Bangalore, I would consider it to be my great privilege to meet you in person some day ….. You are always welcome to be my guest if you happen to visit Bangalore my name is Saleem Zamindar & my mobile no. is 9341225635.

    Wishing you well,

    Thanks & Regards,

    S T Zamindar.

    Like

  8. પ્રતાપભાઈ પોતે કબુલ કરે છે કે ૭ પેઢી થી આ કર્મકાંડ નો ધંધો કરતા હતા એટલે દુર્દશા થઇ અને પોતે બીજી કબુલાત પણ કરે છે બધા જ પેઢી દર પેઢી મહેનત કર્યા વગર છેતરી ને ધંધો કરતા તો ભાઈ એમાં ધર્મ કે કર્મકાંડ ક્યાં ખોટો છે ? ખોટા તો તમારી આગળની પેઢી હતી જે ખોટા કાર્યો થકી પૈસા ભેગા કરતી હતી. કર્મકાંડ ખોટો નથી. તેતો વ્યવસ્થાનો એક ભાગ છે જે તમે તમારા દીકરા ના લગ્ન માટે બીજા કોઈ કર્મકાંડી પાસે કરાવશો. કર્મ કાંડ એ લગ્ન નું ચલણ છે. વિશ્વાસ રાખવો એ વાત અલગ છે. તમે કોઈ દાકતર પાસે જઈ કદી એમ કેમ પુછતા નથી કે તમે બધાને છેતરો છો? વ્યવહારિક કરતા પણ તેવો ઘણી વાર વધારે ફી લેતા હોય છે. આપણે જ લોકો વિશાળ મોલ માં ખરીદી કરી ગમે તેટલા પૈસાનું બીલ હોય વગર કાપકૂપ થી હોશે હોશે ચૂકવીએ છીએ પણ સવારે શાકવાળી જે માથે લઇ તમારા ઘર આગળ વેચવા આવે ત્યારે આપણે બધા જ ૨૫ પૈસા કે ૫૦ પૈસા માટે રકજક કરી તેના
    પસીના ની કમાઈનો પણ ભાગ લઇ લઈએ છીએ. તો આના માટે કયો ધર્મ કહે છે?
    ધર્મ કે કર્મકાંડ ખોટા નથી ભાઈ તમે ધર્મ માંથી શું લ્યો છો તેનું મહત્વ છે.
    તમે કર્મકાંડ ના સ્વીકાર્યું અને ભણી ઘણી ને હોશિયાર થઇ બીજો સારો ધંધો કે નોકરી કરી તેમાં તમારી મહેનત અને ચતુરાઈ આગળ લાવી કહેવાય . એમાં ધર્મ કે કર્મકાંડ તમને નડ્યા નથી.

    Like

    1. Mr. Shabdsoor. Sorry, I do not know hot to type in Gujarati so posting in English. You ask what is wrong with Karma Kand, Poojas, Muhrut etc. Answer is everything. People are getting charged for something based on blind faith OR getting advised to do or not to do something based purely mythological stories (it applies to all regions) and people pay for it thinking its true or it will benefit them. Will you not consider that fraud ? Things that have no logic, no tangible way to qualify it and just based on some books written before 1000 years makes no sense at all.

      What Pratapbhai is saying is DO GOOD TO PEOPLE.. what wrong in that ?

      You gave example of Doctor right, we are paying him for the treatment and medicine. IF that does not work we always go to another doctor and don’t blame ourself like what they do in Dharma Karma. We pay high prices in Malls, yes we do, because we are getting something in hand for it as well as getting an experience / pride of shopping at high end place.

      I do no want to disrespect you or anyone in this world, but Can’t we Agree to Disagree ? I don’t think you have any right to pull punches at the writer because he experienced something different than what you believ.

      Like

      1. Shri Shabdasoor,
        You believe that Ritual or Karmakaand is good. You must have seen that almost all the other writers here do not think so. Everyone except you has liked what Pratapbhai has written here. Personaaly I think that you are not quite clear in your thought processes. I request that you think a little more deeply and decide for yourself.
        This is not to disrespect you at all; but you will surely agree that everyone’s views are formed by his life experiences. Your situation can be different. So may I make an humble suggestion? If you and Pratapbhai may think it fit, both of you can meet personally and exchange your experiences, and that process by itself can help clarify your respective viewpoints. I think it may help more than merely writing. Luckily, it so happens that both of you happen to belong to Baroda city. Just my little thought.
        Thanks for sharing your views. —Subodh Shah.

        Like

  9. મને નવાઈ એ વાત ની લાગે છે કે બધા જ લોકો જાણ્યા સમજ્યા વગર ઘેટા ની જેમ
    કોમેન્ટ કરતા હોય છે કોઈ પણ ચર્ચા ને વાંચી વિચારી ને ચર્ચા આગળ ધપાવવાની હોય છે
    પણ ઘણા લોકો બહુ સરસ બહુ સરસ એટલું કહી ચર્ચાનો અંત કરતા હોય છે.

    Like

  10. I congratulate the author for a candid confession regarding his ancestral profession’s worthlessness and making a change in his own life. So many phone calls from readers show the impact of the article.
    I hope someone takes a lesson from this.

    Like

  11. Bhai shabdsoor,

    Amari angat sty hkikt chhe aapne aa vat kbul n hoy to mare koi hrkat nathi. Chhata aap tme tmari rite vichari jivi shako ae tamaro adhikar chhe koine aavat manvanu me khyu nthi tmne je lage te prastut kri ne lkhi shako pn mane mara jivan babt shikhamn aapvanu yogy nathi.

    Mare shu vicharvu ane kem jivvu te tmare mne shikhvvani jarur nathi. Mari vat ane vichar sathe aap snmt nathi aetlu j kahevano adhikar tamaro chhe. Me koine farj padi vivek bhng kryo nathi mate mane smajavvanu chhodi tamara vicharo raju karo aannd thashe.

    Drek vykti na vicharo sarkha hoy nahi.

    Pratap Pandya

    Like

  12. આવી માનવ કલ્યાણ અને માનવ પ્રગતિ વાંછતી કેફિયત વાંચીને આપને શત શત પ્રણામ, પ્રતાપભાઈ.

    પોતાના ખુદના જ કુટુંબને દૃષ્ટાંત બનાવી અહી જે સાચા વૈજ્ઞાનિક માનવતાવાદી શિક્ષણનો ઉપદેશ આપણ સૌ વાચકને મળ્યો છે એ અત્યત સરાહનીય છે. જે ખરા અર્થમાં ‘બ્રાહ્મણ’ હોય એ જ આવી પ્રામાણીકતા અને હિમત દાખવી શકે ! આવી જ સાચી વાત જો સૌ કથાકારો, ભજનિકો, સંતો, મહંતો, આચાર્યો, ધર્માચાર્યો, શંકારાચાર્યો, પપૂધધૂ અને શ્રી શ્રી વગેરે સૌ ‘ભૂદેવો’ આપણા દેશની ‘ ધર્મઘેલી’ પ્રજાને કહે તો આ દેશમાંથી ભયંકર સામાજિક દૂષણો એવા જ્ઞાતિવાદ, કોમવાદ, ગરીબી, અંધશ્રદ્ધા, અત્યાચાર, શોષણ, દમન વગેરે નાશ પામે , સમાજ એક સાચા ભાઈચારામાં બંધાઈને સૌની ભલાઈના, સૌના કલ્યાણ માટે વિચારતો થાય. આ દેશની પ્રગતિ, આ દેશનો વિકાસ આ સિવાય શક્ય જ નથી. આદીમાંનવની અજ્ઞાનતા અને અંધશ્રદ્ધામાંથી જન્મેલા આ ‘ધર્મ’ને અલવિદા કહેવા સિવાય સાચી પ્રગતિ કે સાચી શાંતિ કદી સ્થાપિત થવાની નથી આ દેશમાં કે દુનિયામાં. કેવળ આ દેશના જ નહિ, બલકે જગત આખાના ‘બ્રાહ્મણો’ ( પાદરીઓ, મુલ્લાઓ, રબ્બીઓ વગેરે સૌ ) ખરખર તો અસામાજિક તત્વો છે અને તેમને સામાજિક બનાવ્યા સિવાય દેશ કે દુનિયામાં કદી શાંતિ કે ભાઈચારો સ્થાપિત થવાનો નથી.

    આ દેશનું ‘રાજકારણ’ ભલે કહેવાતા ‘ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ’ થકી, કહેવાતી ‘લોકશાહી’ રીતે થતું હોય, પણ સમાજ પર ઝેરી નાગચૂડ જેવી પકડ તો આ બની બેઠેલા બાવા-સાધુઓની જ છે જે દિનરાત કથાપારાયણના માધ્યમે ઝેર ઓક્યા કરે છે. સમાજમાં પ્રવર્તતા ઈર્ષ્યા-અદેખાઈ, વેરવૈમનસ્ય, અસમાનતાઓ, ચોરી-છેતરપીંડીઓ, લૂટફાટ, ખૂન -બળાત્કાર એના સીધા નહિ તો પરોક્ષ કારણોની ગંગોત્રી જ અહી છે. જ્યાં સુધી આ શાતિર પરોપજીવી વર્ગ પોતાની રોજીરોટી પોતાની મહેનતથી કમાતા નહિ શીખે, જ્યાં સુધી તે ભોળી ને ગમાર પ્રજાને એમની અંધશ્રદ્ધાનો લાભ લઈને છેતરવાનું બંધ નહિ કરે, ત્યાં સુધી ભારત દેશની આમ પ્રજાની સામાજિક-આર્થિક સમસ્યાઓ કદી ઉકલવાની નથી. આ દેશમાં કોઈ ખાસ વર્ગ કે વર્ગોનું પ્રભુત્વ-સ્વામિત્વ જેમ હજારો વર્ષથી ચાલે છે તેમ ચાલુ રહેશે, અને સૌ સર્વહારા વર્ગોનું દાસત્વ પણ ચાલુ રહેશે.

    Like

    1. Néerav Patel tari vat sathe 100 taka sammat chhu santo atle berojgaar vadharvani agencies ane berojgaar atle santono kamau dikaro

      Like

  13. પ્રતાપભાઈ, શ્યામભાઈ, સુબોધભાઈ,
    મેં જે હકીકત કહી છે તેમાં મેં એમ કહ્યું નથી કે કર્મ કાંડ કરવા કે ધર્મ અને મંદિરે જઈ દર્શન કરવાથી
    લાભ થાય. મેં જીવનની ફિલસુફી અને હકીકત ની વાત કરી છે. પણ પ્રતાપભાઈ કહે કે મારી આગળ ની
    પેઢી કર્મકાંડ કરવાથી દુખી થઇ ગઈ અને દોષો લાગ્યા? તો ભાઈ આ દોષો કોણે આપ્યા ? કઈ શક્તિ
    આ બધું કામ કરે છે તે ખુલાસો કરવો જોઈએ. એ પોતે કહે કે અમારી ૭ પેઢી નો લોકોને બનાવવાનો, છેતરવાનો
    ગોરખધંધા કરવાનો ધંધો રહ્યો છે. તો શું શાસ્ત્ર માં આવું ક્યાય લખ્યું તો નથી કે તમે કર્મકાંડ કરશો એટલે
    તમે બધાને છેતરશો? આ વાત તો દરેક જે કોઈ કામ કે ધંધો કરે તે બધાને ના લાગે ? કર્મકાંડ વાળા માટે અલગ
    સજાનું પ્રાવધાન છે તેમ પ્રતાપભાઈ કહેવા માંગે છે ?
    અરે લોકો સેવાના નામે પણ છેતરપીંડી કરતા હોય છે. માનવ ધર્મ સાથે તો હું સંમત છું જ. પણ તમારી
    અણાવડત ના લીધે તમે સારું ના કરી શકયા એટલે કર્મકાંડ ને દોષ દેવો કેટલો ઉચિત છે ? આજે એવા ઘણા
    દાખલા છે જે કર્મકાંડ નો ધંધો કરવાથી પોતાનું ગુજરાન બહુ જ સારી રીતે ચલાવે છે. તો દોષ તો
    બધાને લાગે ને? કાલે દરજી કહેશે કે મારા પિતા દરજીનું કામ કરતા હતા એટલે અમને દોષ લાગ્યો
    ચમાર કહેશે અમારા પિતા ઢોર ના ચામડા નો ધંધો કરતા એટલે અમે દુખી થઇ ગયા. રબારી કહેશે કે
    અમારી પેઢી ગાયો રાખી ને ધંધો કર્યો એટલે અમે ઠેરનાઠેર રહ્યા.
    મને નવાઈ એ વાત ની લાગે છે કે બધાજ વાચકો ચર્ચા ને બદલે મુક સંમતિ આપે છે. મુક સંમતિ આપવી જ હોય
    તો પછી ચર્ચા માટે લેખ મુકવો કેટલો વ્યાજબી ?
    ઝુંપડા માં જઈ મદદ કરવાથી માનવધર્મ બજાવ્યો એ તથ્ય સાથે સંમત નથી. આપણે ફક્ત સમજ
    અને શિક્ષણ આપવાની જરૂર છે. અને જો શિક્ષણ માટે તૈયાર નાં થાય તો કામ આપવાની જરૂર છે નહિ કે પૈસા.

    જગદીશ જોષી

    Like

    1. જગદીશભાઈ સાહેબ,
      કોઈ વ્યક્તિ ની વાત કે વિચારો બિરદાવવા એ મુક સમંતિ છે, ઘેંટા વૃતિ છે આવું કહેનાર તમે કોણ ? આપ ને અને મેને ચર્ચા માં રસ છે જયારે કોઈક બીજા ને ફક્ત વિચારો જાણવા અને સમજવા માં રસ હોય, કદાચ વધુ સમય ના હોય. શું એ જરૂરી છે કે તમે એવા વાચકો નું અપમાન કરો ? ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચ ની સાથે સાથ ફ્રીડમ ઓફ ઓપિનિયન અને ફ્રીડમ ઓફ એક્ષ્પ્રેશન પણ હોય જ ને.

      વાત શાસ્ત્રો ની નથી વિચારો ની છે. પુ. પ્રતાપભાઈ ના વિચારો અને અનુભવો પ્રમાણે કર્મકાંડ એ છેતેરપીન્ડી છે તો છે. તમારા પ્રમાણે નથી તો નથી. તમે મને એમ કહો કે શું તમે લેખક કે એમના પૂર્વજો ને ઓળખો છો અને એટલા માટે એમના પર “અણઆવડત” નો દોષ લગાડો છો ? લેખેકે એવો ઉલ્લેખ ક્યારેય નથી કર્યો કે એમને પૈસે તકે કઈ પ્રોબ્લેમ હતો કે પછી કર્મ કાંડે એમેને ગરીબ રાખ્યા હતા. આથી તમારી એની સરખામણી દરજી, રબારી કે બીજ કોઈ વ્યસાય સાથે કરવી ખોટી પડે છે. વાત સેલ્ફ હેપ્પીનેસ ની છે અને જયારે સારો માણસ ખોટા રસ્તે પૈસા કમાય છે ત્યારે કાયમ અંદર થી પીડાય છે. કર્મકાંડ અને અંધ શ્રદ્ધા પૈસા તો બહુ બનાવી આપશે સાહેબ પણ જયારે તમને એમ વિચાર આવે કે શું આ પૈસા મેં ખરી રીતે કમાવ્યા છે તો રાતે ઊંઘ કેમ આવશે ?

      તમે ઝુંપડા માં જઈ માનવ ધર્મ ના બજાવવો હોય તો તમે ગરીબો ને કંઈક કામ આપજો બસ.. પણ કંઈક કરો તો ખરા, બસ ખાલી બીજા લોકો ના પ્રયત્નો ને તોડી પાડવા થીતો નામારો માનવ ધર્મ
      પૂરો નથી થાય ને ?

      Like

  14. શ્રી પ્રતાપભાઈની વાત સાથે સહમત છું કે માનવતા જ સાચો ધર્મ છે અને કર્મકાંડ -ગ્રહો-બાધા-આખડી વગેરે લોકોને ભયભીત કરી કે લાલચમાં નાખી પટાવવાની એક પ્રકારની ચાલ બાજી સિવાય કંઈ નથી. મારા જાત અનુભવ ઉપરથી કહી શકું છું કે અમે કોઈ કર્મકાંડ-બાધા-આખડી-પનોતી કે ગ્રહો વગેરેમાં ક્યારેય આસ્થા રાખી નથી કોઈ ક્રિયાઓ કરી નથી તેમ છતાં કોઈ મુશ્કેલી અનુભવી જાણી નથી.સાચી વાત તો જો માહ્યલાને વફાદાર રહી તેનો અવાજ સાંભળી કાર્ય કરીએ તો કોઈથી ભય પામવાની આવશ્યકતા જણાતી નથી. ફરી એક વાર શ્રી પ્રતાપભાઈ તથા શ્રી ગોવંદભાઈને આવો સુંદર લેખ બ્લોગ ઉપર મૂકવા માટે અભિનંદન !

    Like

  15. I have always believed that what we call GOD is THE SUPREME ENERGY. All the traditional Pujas are carried out to strengthen ones soul and mind; so that one is enabled to realise what is good in life.In this day and age, we need to be aware of what Mother Teresa said,’The poverty of being hungry, unwanted, unloved and uncared for is the greatest poverty. We must start in our own houses to remedy this kind of poverty.’ Stop cheating and love thy neighbours.

    Like

  16. Shri Sabdsoorji,
    I also stopped at…Wishing Shri Pratapbhai…Thanks.Lakh lakh vandan….That means. What he has written..I agree with that a lakh percent. I do not have to add more. It is SAMPURNA and perfect for a gyani to find out what is right and what is wrong. I find it right in all the aspects…
    In my childhood i have been taught a poem….Every time i recite it more i get covinced about the truth it says….Poem: Unt kahe aa sabhama vanka angvala bhunda…..(Dalpatram)..Siyal : says…Aapna to adhar chhe…
    Sundar vichar Dalpatrame aapiyo….Shri Sabdasoorji, chhalo aapne sau introspect kariye…
    Tamne pan lakh lakh vandan.
    Amrut (Suman)Hazari.

    Like

  17. ઉપરની ચર્ચા પરથી મને મારા બે શેર યાદ આવે છે….
    ઉપરની ચર્ચાઓ પરથી મને મારી ગઝલના શેર યાદ આવે છે……
    વૃક્ષની આજે નીયત શાને તપાસો,
    કે, તમે તડકે ધરી જોયો છે વાંસો ?

    છત જવાની રોજ બનતી હોય ઘટના,
    પણ તમે ત્યાં જઈને દીધો છે દિલાસો ?

    Like

  18. Mitro,
    Kevu saras!!!!!! sau pot potana vicharo raju kari rahiya chhe. Aa azadi kahevai. Swachhandata koi ek judij vaat chhe. Azadima ‘swachhando’ pan male ane temne temna vicharo raju karvani aazadi chhe., pan sanshkar saachavine. Nirnaya vadhu mate thai chhe. Aa nu naam Vicharoni aazadi. Dictatorship nahi.
    Chhalo vichar kariye!!!!!
    XYZ ne cancer thayu chhe. XYZ na pitashri Karmakandi chhe. Teo karmakandthi XYZ nu cancer mitavavanu suchave chhe. Puja, paath, dori,dhaga, swamiji, bhagat, bhua, Mandir, Masjid,Church,….Deviji, Devo,..Navchandi yagna…so & so yagna…..Bali chhadhavavu..etc…etc………Badhaj karmakandi upayothaki XYZ nu cancer matadvani geranti male chhe…..XYZ dvidha anubhave chhe……karanke……
    XYZ na bhanela ganela( Educated) 21mi centurina chhokrao karmakandi nathi. Teo aadhunik medical sciencema vishvash dharave chhe. Teo pita ane Dada ne medical scienceno rasto batave chhe., je sabitio (Proof) no ane chhokash (Perfect) prinamono(Results) rasto chhe. Te vignan ma pan 100% saru parinam malse evo davo koi kartu nathi. Te doctors potana limitations swikare chhej.
    To, Mitro XYZ shun kare ???????????
    Pahelo javab mara aadarniya mitra Shri Sabdasoorji aapine aapne saune upkrut kare aevi maari vinanti chhe.
    Puranoni vaat haalma puranoma raheva daiye. Aaje puranoma kahevayelu gyan vaaparine XYZ ne madad karva Shri Sabdasoorji prayatna karse to Aa vishva temno upkar kadi nahi bhule….I will join him if he prooves that KARMAKAND can cure Cancer.
    Now I understand why The Book written by Shri Subodh Shah…” Culture can Kill ” ( His research of 16 and more years)has opened the eyes of those who have read…I suggest my friends on this blog to buy and read and try to read between two lines without any preconcieved thoughts. Shri Subodhbhai is one of our participants here on this blog. Interested friends can contact him. You will be covinced that you have taken a right decision to add to your knowledge about India and Indians.
    So Mr. XYZ is eagerly awaiting your valuable thoughts…..
    Amrut(Suman)Hazari.

    Like

  19. શ્રી પ્રતાપભાઈ નો આ સરસ મનનીય લેખ વાંચવાનો આનંદ લીધો.ગમ્યો.

    પ્રતાપભાઈ અને ગોવીદભાઈનો ખુબ ખુબ આભાર.

    Like

  20. ભાઈ પ્રતાપભાઈ મારા જવાબો તમારા વાર્તાલાપ ના આધારે જ છે. ક્યાય અતિશયોક્તિ નથી.
    તમારી ચર્ચા થી એમજ ફલિત થાય છે કે તમે ફક્ત ને ફક્ત કર્મકાંડ થી દોષિત થયા છો આમ કેહેવું કેટલું
    ઉચિત છે? નૈતિક અધોગતિ કોઈપણ ક્ષેત્રમાં કરીએ તો દુખી થવાય એમ મારો કહેવાનો ભાવાર્થ છે.
    તમારા વડીલોએ કર્મકાંડનું કાર્ય કર્યું એટલે તમે કર્મકાંડને દોષ આપો છો. પણ કર્મકાંડ કરવાથી
    દુખી દુખી થઇ ગયા એ તો નાના બાળકને પણ વાત ગળે ઊતરે નહિ. લોકો ને છેતરવાનો
    ધંધો તમારા કહ્યા મુજબ તમારા વડીલોએ કર્યો છે તો તેવો કર્મકાંડ ને બદલે બીજા કોઈ વ્યવસાય
    માં હોત તો પણ કરત. માટે કર્મકાંડ ખોટું જ છે એમ કેમ માની લેવાય? નૈતિકતા બધાજ વ્યવસાય કે
    કાર્ય માં રાખવી પડે અને ધર્મ પણ આજ કહે છે .કર્મકાંડ ને સજા આપવાની સત્તા તો છે જ નહિ.
    મોટા ભાગના લોકો વ્યક્તિગત સ્વાર્થ, ક્ષુલક લાભ માટે કે થોડીક ધનપ્રાપ્તિ માટે લોકો
    સામાજિક હિત ને નેવે મુકે છે અને કુદરતી નિયમોનો ભંગ કરે છે. જીવન જીવવાના મૂળભૂત
    નિયમોનો ભંગ કરનારા કુદરતી કાયદાઓને પણ તોડે છે. જેવો નિર્વિવાદ કુદરતી સુસંગત રીતે
    જીવે તેવો જીવનનો મિષ્ઠ ફળોનો સ્વાદ પામે છે. પરંતુ જેવો કુદરતી નિયમોને છછેળે છે કે
    તેના નિયમોની વિરુદ્ધ વર્તે છે તેઓ જીવનના વિકાસ ને ચુકી જાય છે. અને પછી આ વર્ગ ધર્મ
    અને અધ્યાત્મ ને વગોવે છે. આ સજા કુદરતી છે કાયદાની કોર્ટ માં પડકારી શકાય નહિ.
    કુદરતી જીવનનો દેવ કોઈની શેહશરમ રાખતો નથી તેમાં પ્રતાપભાઈ બધા જ આવી જાય. જેવો
    કુદરતી સિદ્ધાંતોથી પર વિકસતા રહેવું પસંદ કરે છે તેવો પછી તેઓના ધર્મ થી ભ્રષ્ટ થાય છે.
    માણસ ગમે તેટલો જ્ઞાની, ધાર્મિક, આધ્યાત્મીક , કે શાસ્ત્રાજ્ઞ હોય છતાં જો તે કુદરતી નિયમોનું
    ઉલ્લંઘન કરે તો તે ધર્મભ્રસ્ત ગણાય કારણકે તે જીવનના મૂળભૂત ધર્મ વિકાસનું પાલન કરતો નથી.

    Like

  21. જ્યોતિષ કે શાસ્ત્રો સબંધ માં વિવાદ ઓછો છે પણ ફળાદેશ સબંધમાં વિવાદ વધારે છે.
    જ્યોતિષ ને શાત્ર તરીકે આપણા પૂર્વજોએ અનુભવના આધારે, ગ્રહોની ગતિ બાબતમાં જ્ઞાન ના
    આધારે અને માનવમન પર થતા પ્રભાવના આધારેવિકસિત કર્યું છે. પરંતુ આપણે ગુલામી કાળના
    માણસોનો એટલો બધો પ્રભાવ રહ્યો છે અને એના કારણે આપણુ એટલે બધું નકામું, આપણુ એટલે
    બધું પુરાણું એવી એક વિચિત્ર ગ્રંથી ઘર કરી ગઈ છે. એનો વિરોધ કરનાર ઘણું કરીને દંભી, બિન્સંપ્ર્દાયિક
    લોકોની જમાત છે. અને મજા એ છે કે એ લોકો નાની બાબતમાં પણ તરત જ જ્યોતિષીઓની મુલાકાત
    કરતા હોય છે.આ દંભી લોકોના પોતાના જીવન માટેના અને સમાજને ઉદબોધન કરવા માટેના માપદંડ
    જુદા હોય છે. જ્યોતિષ કે કર્મકાંડ કે શાસ્ત્ર એ વિજ્ઞાન છે કે નહિ એ બાબતમાં વિવાદ હોઈ શકે.
    એવું તે શું કારણ છે કે આપને કવિતા ભણાવીએ છીએ? કવિતામાં જો આપને આખું કલ્પના જગત
    ભણાવતા હોઈએ અને એમાં કઈ વિવાદ ના હોય તો જ્યોતિષ ભણાવવા માં વાંધો શો છે?

    Like

  22. હઝારી સાહેબ,
    આજે વિજ્ઞાન ની ખેતી વિષયક દવાઓ , રસાયણિક ખાતરોથી થતા પાકો ખાઈએ
    અને પછી રોગો થાય એટલકે રોગ પ્રતિકાર શક્તિ ઓછી થાય અને પછી આજ
    વિજ્ઞાનની દવાઓ લઈએ અને પાછા બીજા નવા મોટા રોગોના ભરડા માં આવીએ.
    આ વિજ્ઞાનનું વિષચક્ર તમને ધીમેં ધીમે હાની કરી રહ્યો છે. જરૂર ફાયદા છે પણ સામે
    નુકસાન વધારે છે. ખેતી બગાડી, વાતાવરણ બગાડ્યું, સુવિધાઓ વધારી પણ આ બધું
    શારીરિક ભોગ લઈને. પહેલા ૧૫૦ થી ૨૦૦ વર્ષ માણસ નું આયુષ્ય કહેવાતું તે ધીમે ધીમે
    એવરેજ ૬૫ આવી ને ઉભું રહ્યું. આપણા દેશ ની આયુર્વેદિક દવાઓ અક્ષીર છે પણ એ લાંબા
    ગાળે શરીર અને ખિસ્સાને માફક આવે તેમ છે પણ લોકો ને તરત સજા થઇ કામધંધે લાગી જવું
    છે એટલે શરદી ઉધરસ જેવા મામુલી રોગો માટે એમ.ડી. ડોક્ટર પાસે જઈ વિવિધ તપાસના
    બહાના હેઠળ ૫૦૦૦ નું બીલ ચૂકવી શરીર પ્રત્યે આભારની લાગણી વ્યક્ત કરશે.
    આજે એક નાના શહેરમાં શાકભાજી અને ફળફળાદી ની ખરીદી નું બજેટ ૧૦૦૦૦ હા ફક્ત દસ હજાર
    હજારે સાહેબ હશે અને વૈજ્ઞાનિક દવાઓનું બજાર ૧૦૦૦૦૦ એક લાખ થી ઉપર છે આ કોને આભારી?
    ઋષિમુનીઓ કે આયુર્વેદ જવાબદાર છે ?

    ચિંતા ના કરો , ઈર્ષા ના કરો , મર્યાદા સ્વીકારો , ઈશ્વર માં શ્રદ્ધા રાખો, સકારાત્મક
    વિચારો , ખુશ મિજાજ રહો , વર્તમાન માં આનંદ મેળવો , ભય ના રાખો, પરિશ્રમ
    કરો , સર્જન કરો , હસતા રહો.
    આ બધા ચિંતન થી પણ રોગો ના થાય તો આ વિચારો કે ચિંતનો વિજ્ઞાને આપ્યા છે ?

    Like

  23. Dear Shabdasoor,
    You said, “પહેલા ૧૫૦ થી ૨૦૦ વર્ષ માણસ નું આયુષ્ય કહેવાતું તે ધીમે ધીમે
    એવરેજ ૬૫ આવી ને ઉભું રહ્યું..

    This is total misconception that people lived easily for 150-200 YEARS in old days. There are no records of how long people in general lived before. Only the prominent person’s life span was recorded. Hopefully that was correct. For example, Alexander the Great lived to be 33 years etc.

    Having said all this, there is one very important fact that is ignored by almost everyone. It would be important to know the NATURAL LIFE SPAN of humans, just like other animals. I have not seen any such data anywhere. My personal view is that N. L. S. OF HUMANS has been around 70-75 years for past 10,000 years and it still remains there. Biological evolution does not work that fast. This is based upon people dying naturally and not due to any disease or artificially extended life.

    In old days half of the population died before reaching the age of 5 years. This was because of rampant infectious diseases. That brought the actual average life expectancy drastically down to say, in 20s. Some people who lived to be 70+ seems to have lived very long life. Most people were illiterate and did not know their correct age. (People like to use round numbers like 100.) Even today I know people who do not know how old they really are.

    Now that most of infectious diseases have cure, people dying of those diseases is very low. In present times people die of accidents and life style diseases more often than infectious diseases. According to my view, when we start taking lifetime medicines as a precaution to lifestyle diseases, we start extending our lifespan artificially. The next push comes thru’ organ transplant. (Nothing is wrong in that, it is everybody’s right.) The reason we are discussing this point is to explain the actual longer life expectancy of present times. In short, my claim of N. L. S. of around 70-75 years for humans still holds true. However the actual life expectancy would keep going up as more population starts taking advantage of modern medical inventions/marvels.

    Like

  24. Parampujya Rishivar shri Sabdasoorji…,
    Charanvandana….
    It reminds me of my birth that was in the” puran samaya” when Parampujya Ayurvedacharya sarvamangalamji maharajji was born, 3567 years ago.( I may be wrong little bit in the calculation of the exact number of years but I distinctly remember that the figure is 3567.) I do remember distinctly that I met you in P.P. Ayurvedacharya’s Ashram clinic,and we had good chat. Than we used to meet over the e.mail, computer system.There we met M.Gada, Subodh Shah, Arvind Adalja, Sunil, Raman, and so many others that we do not remember their names…… The same procedure is still continued after 3567 years till today. I am so lucky that we two are still living after 3567 years., (Other friends whom i referred are now enjoying else where and are not participating in our…your and mine discussion.) and can teach these backwaed manushyas of 2012 after the birth of Jesus. It seems that we two only are living identities of that platinum days……when people were living minimum 250 and maximum 1234 years…We two only have broken the world record and that is recorded in the Guiness book of world record.
    During our life span we do remember that the so called surgeons who does heart transplant,lung transplant and so on…..had ancestors who were known in the society as HAJAM or in English as BARBER. English bhasha ??????? it is hardly 1000 (????????) years old as far as our knowledge is…may be wrong but there can not be the difference of 500 years or 700 years here or there….
    The song Krishna and Sudama sung that was the stolen song…In fact that song was written by you and we two sang….in our post Aashram days.
    Now i have come to know that you have decided to take only Ayurvedic treatment….when you need…Really you need congratulations for your decision…Because OLD IS GOLD…..
    Yes it reminds me of the air travel i had done to come to America….I distinctly remember that you traveled by Pushpak Viman to visit me….How great that experience was????? I am so much pained that those golden days are no more existing…we have been thrown into this NARAK by the great…great CHITRAGUPTA for….may be our sins….or it is possible that Chitragupta has committed some mistake to send us into this 21st century NARAK….as it is known in this world of NASHVANT JIV ……….
    Let us pray for their UDDHAR…..PRABHU PARMATMA BE KIND ON THIS WORLD KNOWN AS PRUTHAVI AND NASHVANT JIVs THOSE ARE LIVING ON IT IN THIS 21st CENTURY….(2012 years after Christ)……
    WE TWO ARE THE BEST OF THE BEST…..MAJHA KARO……..
    Amrut (Suman) Hazari.
    P.S: This was my dream…..When I woke-up…..I was in my home with my family and friends…THE REAL WORLD……
    A.H.

    Like

  25. Dear Shabdsoor,
    There are 34 responses to this article so far. These are from more than 20 respondents. All of us are in agreement with the author in general. You are the only one stressing the contrarian point with a zest.

    Numbers do not mean that we all are right. At the same time, it does not mean that we all are wrong either. It is very likely that some people may be loosing patience debating with you. Don’t you think you said enough and let it go at this point? It is always better to exit with a grace in time. Please take this as a brotherly advice. No offence is meant.

    Like

  26. Dear Shri Shabdasoor,
    Please pardon me for a little blunt talk below.

    You are against modern medicine and modern science. You know little about history of mankind, but think you do. You think KarmaKaand does no harm, directly or indirectly. The root problem is not in your thoughts — it is in the orthodox upbringing that most of us receive in India’s tradition-loving society from our early childhood.

    The real tragedy of India today is that a majority of Indians are deeply and genuinely anti-modern just like you. They are not faking it, they really think like you.

    Feel sorry for India, my friends !
    And again, please excuse me for such frankness. Thanks. –Subodh Shah.

    Like

  27. Dear Friends,
    The topic of our discussion is,” Ishwarnu Ashtitva Manavtama chhe.”
    Manavta = Manav Kalyan.
    Today in this 21st Century many of us do practice HUMANITY. For some there is no religion bigger than HUMANITY.
    Blood and Organ Donations is the greatest HUMANITY.
    Blood or Organ donor or receiver….need not be of a religion. Human body will accept a suitable Blood group or a suitable organ donated by a Human body. It does not ask weather one of them or both of them are Hindu,Muslim,Christi,Jain,Buddhist, or Brahmin,Vaishya,Khshatriya or Shudra.&…….&..Weather he or she is God’s favorite or not……..IT NEEDS HUMANITY…..HUMANITY and only HUMANITY.
    Let us think over few quotes……
    (1) Be a blood or organ donor. All it costs is a little LOVE.( Love = Humanity)
    (2) Find a need and fill it.
    (3) You may not have saved a lot of money in your life, but if you have saved a lot of HEARTACHES for other folks, you are a pretty RICH man. – Seth Parker.
    (4) Open your heart – open it wide: someone is standing outside.
    (5) Unknown auther said,” Don’t take your organs to heaven with you. Heaven knows we need them here.
    (6) Winston Churchil said,” We make a living by what we get, but we make a life by what we give.”
    (7) The mission of the organ donation is to prevent the needless death of people who need to live life…….with human dignity and love.
    and so on…….everyone of us can add add and add….and also decide to be a BLOOD & ORGAN DONOR…and do a HUMANITERIAN NOBLE JESTURE.
    Please DO NOT WASTE YOUR TIME AND STRENGTH IN UNPRODUCTIVE DISCUSSIONS….TRY TO BE A HUMAN.
    THIS RELATES CORRECTLY TO THE TOPIC OF THE DISCUSSION TODAY.
    ” Ishwar Alla tero naam, Sabko sanmati de Bhagavan.”
    Amrut(Suman) Hazari.

    Like

  28. Dear Friends,

    I fully agree with the author. I quit all these nonsense rituals long time ago by developing understanding & got rid off fear from my mind. I always help needy people.

    Thanks for publishing good article.

    Pradeep H. Desai
    USA

    Like

  29. માનનીય પંડ્યા સાહેબ:
    આપનો લેખ ખૂબ ગમ્યો. માનવતા એ જ સત્ય છે અને એ જ ઈશ્વર છે તે ખરેખર બેમત છે.
    કોમેન્ટ માં ની ચર્ચા પણ વાંચી. એક-બે ક્લેરીફીકેશન માટે વિનંતી છે.
    આપના શબ્દોનું જુદું અર્થઘટન કરવા નથી માંગતો, પણ વિનયપૂર્વક હું જે સમજ્યો તે ચોખવટ માટે લખું છું.
    (૧) કદાચ કેટલાક સુજ્ઞ વાચકો એમ સમજ્યા છે કે આપના પૂર્વજો કર્મકાંડ ને ગોરખધંધા તરીકે કરતા હતા તે તેમનો વાંક છે. કર્મકાંડ નો નહિ. જ્યાં સુધી હું આપના લેખમાંથી સમજ્યો છું ત્યાં સુધી આપ ભલમનસાઈ થી એવું કહેવાનું ટાળી રહ્યા છો કે બધુય કર્મકાંડ ગોરખધંધા જ છે. આપના વડીલોએ સમજપૂર્વક તે મૂકી દીધું, જયારે બીજા હજુ કર્યે રાખે છે. કોઈ તે સાચું અને સારું જ છે તેમ માનીને, તો કોઈ જાણીજોઈ ને. આ વિશે આપનો અભિપ્રાય વધુ જણાવશો તો આનંદ થશે.
    (૨) આપનું આ વાક્ય “પણ આપણી પુત્રીઓ, પુત્રો, વહુઓ, બાળકો આ અનીતીભરી આવકને કારણે સુખી થયાં નથી. રોગ, ગાંડપણ કુસંસ્કારના ભોગ બન્યાં છે. અમારા વડવાઓ પણ છેલ્લે દુ:ખી થઈને મર્યા છે. કારણ કે માનવજાતને અમે માનવ થઈને છેતરી છે. દગો દીધો છે. ” કદાચ સુજ્ઞ વાચકોને ભરમાવે તેવું છે. એક ભાવના તારીખે તે બેશક ઉત્તમ વાત છે. પણ આપણને સહુને ખબર છે કે આવક નીતીભરી હોય કે અનીતીભરી, હકીકતમાં તેનું કોઈ સારું-ખરાબ ફળ મળતું નથી. એવું બને કે કોઈ વાચકો આપના (વડીલ ના) વાક્યનો અર્થ એવો કરે કે કોઈ “ઈશ્વર” બેઠોબેઠો સારા-નરસાનું ફળ આપે છે એમ આપનું કહેવું છે. તો એ વાત આપના મૂળ આશયથી જુદી પડશે એવું લાગે છે. માટે મારી વિનંતી છે કે બને તો આ વિશે આપના વિચારો વધુ વિગતે આપશો તો આવું ખોટું અર્થઘટન થતું અટકશે.
    Many thanks!
    With respect,
    A. Dave (દવે)

    Like

  30. શ્રી શબ્દસૂર સાહેબ
    આપણે પાછા એ જ જગ્યાએ આવીને ઉભા છીએ. આપે મારી નક્કર પુરાવા વાળી આ પહેલાની કોમેન્ટ માં જવાબ નહોતો આપ્યો, અને હવે ફરીથી એ જ ગપ્પું લાંબી ઉમરનું ચલાવી રહ્યા છો! મારી જૂની કોમેન્ટ માં થી થોડા ફકરા એમ ના એમ ફરી અહી મુકું છું!
    A. Dave (દવે)

    ” આજનું વિજ્ઞાન છેલ્લા સો-બસો વર્ષોમાં જ અતિ ઝડપે વિકસ્યું છે. ૧૮૦૦ની આસપાસ પશ્ચિમના દેશો માં સરેરાશ જીવનકાળ ૨૫ વર્ષ હતો. એટલે કે દર ૧૦૦ માંથી ૫૦ જણા ૨૫ વર્ષના થતા પહેલા જ મોત પામતા હતા. વિજ્ઞાન દ્વારા દવાઓની શોધને લઈને ફક્ત ૧૦૦ જ વર્ષમાં તે જીવનકાળ બેવડાઈ ગયો. ૧૯૦૦ ની આસપાસ તે ૫૦ વર્ષનો થઇ ગયો. ૨૦૦૦ સુધીમાં ૭૫ને આંબી ગયો છે. એટલે દર ૧૦૦ માંથી જે ૫૦ જણા ૨૫ વર્ષના થતા પહેલા મૃત્યુ પામતા હતા, તે હવે ૭૫ વર્ષે મૃત્યુ પામે છે. તેમનો જીવનકાળ ત્રણ ગણો થઇ ગયો. ”
    “માનવીનું સરેરાશ આયુષ્ય ત્રણ-ગણું થાય તો સરેરાશ આયુષ્ય ઓછું કેવી રીતે થાય? કદાચ આપ સરેરાશ નહિ પણ મહત્તમ આયુષ્ય ની વાત કરો છો? પુરાવા બોલે છે કે માનસ જાતનું (હોમો સેપીએન્સ નું) મહત્તમ આયુષ્ય છેલ્લા પાંચસો-હજારેક વર્ષોથી ૧૦૦-૧૨૦ વર્ષની આસપાસ જ રહ્યું છે. હા, કેટલા લોકો એ મહત્તમ આયુષ્ય પામે છે તેમાં જરૂર *વધારો* થયો છે. એટલે બંને બાબતમાં આપની જાણકારી ખોટી પડે છે. ”
    ” આપણી વાત હતી એ કે વિજ્ઞાને સરેરાશ કે મહત્તમ આયુષ્ય વધાર્યું છે કે ઘટાડ્યું છે તેના પુરાવાઓ. વધાર્યું છે તેના સાત અબજ પુરાવાઓ બોલે છે (પૃથ્વી ની માનવ વસ્તી). ઘટાડ્યું હોવાનો કોઈ અંદેશ પણ નથી. ”
    “શબ્દસૂર સાહેબ તમે પાછો મૂળ મુદ્દો બદલ્યો! પહેલા એમ કહો કે વિજ્ઞાને આયુષ્ય ત્રણગણું કર્યું એ નક્કર હકીકત છે કે નહિ? પછી આપણે બીજી વાત કરીએ. આ તો એવું થાય છે કે તમારે મારી કોઈ વાત સંભાળવી જ નથી ને એનો જવાબ પણ નથી આપવો, ને ખાલી તમારી વાત જ હું માનું એમ તમે ઈચ્છો છો. અને તમે ટોપિક બદલ્યા જ કરો છો! આપણી વાત વિજ્ઞાન ની ખામીઓની હતી જ નહિ. પણ આયુષ્યને કેટલું વધાર્યું કે ઘટાડ્યું તેની હતી. તમારા મતે સરેરાશ આયુષ્ય વિજ્ઞાને ઘટાડ્યું છે એટલે મેં વધાર્યું હોવાના નક્કર પુરાવાઓ આપ્યા. એ પછી એ બાબતની હા કે ના પડવાને બદલે તમે તો સાહેબ બીજી જ વાતો એ ચડી ગયા! આ પહેલા બીજી બે ત્રણ કમેન્ટ હારમાળામાં આમ જ થયું હતું (દા. ત, પૃથ્વી સપાટ હોવા વિષે).
    અહિયાં મારી હાલત પડોસન ફિલ્મના મહેમૂદ ની “એક ચતુર નાર” માં હતી એવી થાય છે. “યા સૂર બદલ ગયા! યા ફીર ભટક ગયા! યા ઘોડા બોલે યા ચતુર બોલે!” એવું થાય છે! આમાં વિચારોની આપલે કેવી રીતે થાય?”

    Like

  31. શ્રી શબ્દસૂર સાહેબ
    ચરક મુની એ સો વર્ષ જીવવાની ચાવીઓ આપી તેનો મતલબ એમ ના થાય કે બધા સો વર્ષ જીવતા હતા. જેમ પહેલા લખ્યું છે તેમ સાત અબજ પુરાવા બોલે છે કે અત્યારે જીવનકાળ ત્રેવડાયો છે. બાકી એમની કેટલી ચાવીઓ ચાલી ને કેટલી ના ચાલી તે કોઈ ને ખબર નથી!
    A. Dave (દવે)

    Like

  32. શ્રી શબ્દસૂર સાહેબ
    આપે લખ્યું છે કે “મને નવાઈ એ વાત ની લાગે છે કે બધા જ લોકો જાણ્યા સમજ્યા વગર ઘેટા ની જેમ કોમેન્ટ કરતા હોય છે કોઈ પણ ચર્ચા ને વાંચી વિચારી ને ચર્ચા આગળ ધપાવવાની હોય છે પણ ઘણા લોકો બહુ સરસ બહુ સરસ એટલું કહી ચર્ચાનો અંત કરતા હોય છે.”
    પણ જયારે ચર્ચા આગળ ધપાવીએ છીએ ત્યારે આપ અમને “ચાલતી ગાડીએ ચડનારા” ગણવો છો. તો કોઈ શું કરે? ફક્ત આપની સાથે સહમત થાય તે જ સાચા, બીજા કાં ઘેટા કાં “ચાલતી ગાડીએ ચડનારા”?
    A. Dave (દવે)

    Like

  33. A Look At Home Treatment Of Kidney Stone

    If you are getting afraid of kidney stone problems, do not worry. You can prevent the formation of kidney stone. You just want a self-care treatment at home. Avoidance of the calcium supplements is also a part of the home treatment of kidney stones. It is seen that kidney stone formation is due to intake of calcium and calcium products. Instead of calcium, there should be use of magnesium supplement. If you are suffering from the calcium stones, then the first thing you have to do is to cut down as much as salt. It is beneficial for you to prevent intake of salt or else you have to take 2 to 3 grams of salt every day.

    Another preferred option at home is eating of watermelon, which is an effective fruit for people who are suffering from kidney stones. The main advantage of this fruit is that it consists of plenty of water and so it assists to dissolve the kidney stones very speedily. Tomato juice is also an effective supplement for the kidney stones. So drinking of one glass fresh tomato juice at morning is one of the effective home treatments of kidney stones.

    Likewise, tomato juice, fruit like grapes have an outstanding diuretic worth only because of high consumption of water and potassium salt in it. The low albumin and sodium chloride in this fruit lessen the pain of kidney stones. Therefore, the main objective of this home treatment of kidney stones is to make aware sufferers to eat grapes as much as possible.

    The home treatment of kidney stone also includes some effective herbs. These herbs are used for kidney infection treatment. The first content of these herbs is Couch grass, which is diuretic, demulcent, and it is used as a purified tonic for kidney stone. The next herb that is used in home treatment of kidney stone is Cleavers. It has a property of diuretic which assists to wash out poisons and vex. It also provides assistance for lymph and resistant system of the body.

    Like

  34. ઉપરની બેઉ કોમેન્ટ માનનીય પ્રખર અને વૈજ્ઞાનિક ઉપાસક શ્રી અમૃતભાઈ હઝારે ને પણ અર્પણ છે

    Like

  35. To Shri Shabdasoor:
    For once, we found a real fact in your writing—- Shri Amrutbhai Hazari is really a scientist, a Ph.D. in science.
    Yes, Charak was great. But he knew that he could not cure one particular serious disease and so he left it to Bhartruhari to describe it in his Neeti-Shatak. I cannot mention that disease here though it is rather well-known.
    But this blog is not about Medicine or about personalities.
    I request Shri Govindbhai to cut out long and irrelevant essays on grand-mother’s medicines or pseudo-science from what some readers like to write to show off.
    Thanks. —Subodh Shah.

    Like

  36. My friend Sabdasoorji,
    Shri Subodhbhai rightly told you about my educational background. I have a Ph.D degree in Organic chemistry. Shri Subodhbhai is a very well recognised engineer.
    Gandhiji once asked…..Allopathy medicine is progressing fast and new research is being done everyday. Why Ayurvedic medicine did not grow ? Why there is no many practicing treatment houses / hospitals in Ayurveda ? Why Allopathy practice is being practiced world over ?
    My question is….Do you know the exact number of practicing Ayurvedacharya’s and number of patients taking Ayurvedic treatment in the world ?
    This happened because the knowledge was not freely distributed…among all the people in the society. It was considered as private property of A CLASS….This is not a personal attack but this is to get a perfact information about two systems of medical sciences. There is another system…Homeopathy and another..Unani…they also claim their system to be the best. But which system is accepted world over ?
    You said you are practicing.for your own health…Do you share this knowledge ? or you practice for yourself ? How many in your family go for Allopathy medicines ?
    We all know…” VADHU MATE KAYADO PASAR.”
    Aanand karo…Satya swikaro ane samaj sevak bano……
    Vandan,
    Amrut(Suman)Hazari

    Like

  37. This particular comment is actually an article by Mukund Mehta in Gujarat Samachar. A lot of it is his opinion – a mixture of some scientific facts plus his own beliefs. Some of it is outright worng. It cannot be presented as a fact – it is simply someone’s opinion.

    Like

  38. Dear Mr. Shabdsoor,
    I do not know how old you are. Nobody knows (including ourselves) how long I or you are going to live. But, I know many people who did not observe strict lifestyle you recommend and still lived to be well past 90 years in India. I have heard and seen on TV in USA that people who smoked for decades, drank alcohol regularly, ate excessive red meat, did not maintain good sleeping habits and still lived to be 90+ years. There are people who live very controlled life and still die at early age for some reason, (not accident). The human body is too complex particularly to its tenacity and endurance to unhealthy lifestyle. The point is that we can not give all the credit to healthy life style only. It certainly helps but there are no guarantees either way.
    If some people do not observe healthy lifestyle, you can not fault science or modern medicine for that. It does not preach bad habits. Those are individual choices they make about the priorities in their life. I wonder how a person who prepares all these things for you to eat every day feels about doing all this? Unfortunately I am not so lucky!, even though I can afford to pay for all thode theings. Not possible for everyone in India. For many in India, junk food is better than NO food at all.
    As for Charak and some others like him, were scientists of their time. However, all Rushis and Munis were not scientists. We can not bunch all of them together. Most of them were busy handing out “Aashirwads or Shraps”. (How much it really worked is totally separate subject.) The difference between the scientists of past and of modern era is in their methodology. All human knowledge is obtained by observation, interpretation, analysis, experimental verification, and acknowledgement by others in that branch of science/subject. Old timers stopped at first two or three steps. Hardly anyone went for the fourth step and absolutely no one for the last step.
    Modern science goes thru all these steps and possibly even more. Modern medicines goes even a step further. Many medicines are tested by what is called double blind method to rule out placebo effect. I do not know how much you are aware of these last couple of things I wrote here, I would not try to explain in detail as it gets too technical.
    What Charak and Sushrut said was good and very useful at the time but it was not complete in any sense. What you and some other readers who write here have to accept is that the world has come a long way in past 500 years. It is likely that today’s average science graduate knows more than some top scientists of 17th and 18th centuries. Imagine where today’s top scientists would be in the understanding of the world around us.
    Btw, you gave us Charak’s recipe to live 100 years, but did not give for 200 years as you claimed was a easy task to live that long then. Is it kept secret? If yes why? I say, all these are hallow claims.

    Like

  39. ————–લસણ લોહીનું કોલેસ્ટ્રોલ ઓછું કરે છે.—————
    I take cholesterol medicine. I asked my cardiologist about the “Garlic” truth. He said, even if it does work, you have to take large quantity of it to have any meaningful effect. Well, I wanted to experiment. So I started taking garlic, not large quantity but 4-5 cloves of it with a meal. Third day my intestine started bleeding. I stopped garlic and the bleeding also stopped. Statins have been part of my life for past 6-7 years and I am just fine.
    Tell me about the side effects of modern medicine and grandma’s remedy.

    Like

  40. દવે સાહેબ તમે બિલકુલ સાચા છો. પણ આપણા પ્રિય વાચકોને આયુર્વેદ વિષે વિજ્ઞાનિક
    અભિગમ થી સમજાવવા આ લેખ મુક્યો છે. પણ કોઈ સત્ય સ્વીકારવા નહિ થાય
    દવે સાહેબ સમર્થ રામદાસ કે મહાત્મા ગાંધીજી અને બીજા ઘણા બધા લોકો તેમની
    છેલ્લી ઘડીએ હે રામ બોલ્યા હતા અને કેમ બોલ્યા હતા તેનો ખુલાસો કરશો.
    તેવો હે વિજ્ઞાન કેમ નહિ બોલ્યા? આ બ્લોગમાં તમે વિજ્ઞાન ની વાહ વાહ કરશો તો
    તમને બધા જ સાથ આપશે. અમૃત ભાઈ હઝારી સાહેબ ને કહેવાનું મન થાય કે
    હું સમાજ સેવક જ છું અને મારા કાર્યોની અહી વિગતે ચર્ચા કરવા માંગતો નથી .
    મારી ચર્ચા માં વિજ્ઞાન અને ધર્મ ના ફાયદા અને ગેરફાયદા બેઉ ના ખુલાસા હોય છે
    જયારે અહીતો વિજ્ઞાનના ફાયદાની જ વાત કરવાની. નહીતર તમને ઉતારી પાડવામાં આવે.

    Like

    1. Shri Shabdasoor,
      Please let us all know how Ayurveda is related to the current topic of our discussion here, which is Kermakand (Ritual).
      Is that what you call science or Dharma? —Subodh Shah

      Like

  41. Sri Sabdasoorji,
    I have been using one universal proverb in my writings…” Mara baape kuvo khodavelo ane ema kharu paani nikare chhe…pan mara baape khodavelo etale hun to ej paani pivano. Mara padoshina kuvama mithu paani nikare chhe ane ae mari tandurashti maate chinchit thaine mane ae mithu paani piva request kare to chhe, paan NO ! Hun to mara baape khodavela kuvanuj paani pivano.”
    Bhai, tamari marji. Tamara jivanna malik tamej chho.
    Shri Gada sahebe hame sau, tamari Umar vishe janta nathi ae vaat kahi. Ayurvedna vidyarthi ane palak eva tame..Ketali Umarna chho tema mare padavu nathi…….(.Now what I am going to write is not for my VAH..VAH…Pan to give information only, which can lead to the truth.)……….
    Let me openly disclose that I am 68 years old and have never used / practiced Ayurveda. Here in America if you are senior ( 60 and above.) you are offered senior discount. I when orally say to the register operater that I am a senior….He or She ask for the proof… I am required to produce either Driver licence or theTownship senior citizen I.D. card with Photo on it. When they are convinced, they congratulate me and say I am sorry…I thought you are around 50 years old. My doctor at every visit say,” everything is fine” All test results are excellent. It depends on you how strict you are in your daily activities and food habit. How strong your control is.
    Pujya SHABDO MA SOOR …(Expert in words.Is that the meaning????…) please walk on the earth and try to understand in details what ” Vishesh Gyan = Vignan” ” Navu gnan ) gives. VIGNAN is a SANSHKRIT WORD…and that is’ prayojayelo chhe’…DAREK STUDANT NI AANKH KHOLVA MAATE.” MANKI AANKHE KHOL TUJE PIYA MILENGE.” Be a studant every moment of your life, that is the message.
    Je SANCHU CHHE TE SHARAM VINA SWIKARO. PADOSHINA KUVANU MITHU PAANI PIO ANE TAMARI TANDURASHTI SAACHAVO. PUJYA PITASHRI NI MAAFI MANGO ANE KAHO ” BAAPUJI, AAPANA KUVANU KHARU PAANI AAPNO VANSHVELO KHATAM KARI NAAKHSHE MAATE MANE PADOSHINA KUVANU MITHU PAANI PIVANI PARVANGI AAPO.”
    Ghanu ghanu lakhi shakay em chhe… parantu MARO JIVAN HETU “JIVANBHAR VIDYARTH BANI RAHEVANO CHHE.” Unless the knowledge is proven and convincing…..Saacha vignani banava mate, tamara balakone, saval puchata shikhavo….WHY ?
    Tame jo mara vadilni umarna hasho to mari charanvandana swikarine upkrut karsho to aanad thashe.
    AABHAR….
    Amrut (Suman) Hazari.

    Like

  42. દસેક દિવસ સુધી ઇંટરનેટ બંધ રહેવાથી આ લેખ અને બધી કૉમેન્ટ્સ વાંચવાની તક આજે જ મળી.
    મને લાગે છે કે શ્રી પ્રતાપભાઈના પિતા જમાનાથી આગળ હોવા જોઈએ. સંયોગોવશાત્ કદાચ એમના વડીલો પાસે આર્થિક ઉપાર્જનનું બીજું સાધન ન હોવાથી કર્મકાંડ કરતા રહ્યા પરંતુ એમણે કદીયે એને સાચો વ્યવસાય ન માન્યો. કુટુંબમાં આવી પડેલાં દુઃખોને એની સાથે ન જોડાઈ શકાય પરંતુ આવી ‘ગિ્લ્ટ ફીલિંગ’ પ્રામાણિક લોકોના મનમાં બને એ પણ નવી વાત નથી. એ Irrational feeling હોવા છતાં પણ શ્રી પ્રતાપભાઈના વડીલોની તો પ્રામાણિકતા જ પ્રગટ થાય છે!

    શ્રી દવેસાહેબે એમની એક કૉમેન્ટમાં કહ્યું છે કે શ્રી પ્રતાપભાઈ સમગ્ર કર્મકાંડને ગોરખધંધો કહેતાં અચકાયા છે. મને પણ એમ જ લાગે છે. પરંતુ શ્રી સુબોધભાઈએ એનો જવાબ આપ્યો જ છે કે આપણા દેશમાં ઘણા લોકો હૃદયપૂર્વક માને છે કે કર્મકાંડથી ફાયદો થાય છે. ગોરખધંધો કર્મકાંડ્કરાવનારા ચલાવે છે, શ્રદ્ધાળુઓ તો શ્રી પ્રદીપભાઇએ કહ્યું છે તેમ ‘અજાણ’ના ડરને કારણે એનો શિકાર બને છે.

    શ્રી શબ્દસુરભાઈની કૉમેન્ટો વાંચવાની મઝા એટલા માટે આવે છે કે એમાંથી બુફે ભોજન જેવી બધી વાનગીઓ પ્રાપ્ત થાય છે. ચર્ચા સાથે સીધો સંબંધ ન હોય એવા વિષયો પણ તેઓ લઈ આવતા હોય છે.

    જો કે એમનો મુખ્ય સુર એ છે કે શ્રી પ્રતાપભાઈના વડીલો પોતે જ કઈંક અનૈતિક આચરણ કર્મકાંડ દરમિયાન કરતા હોવા જોઇએ અને એના માટે કર્મકાંડને કસૂરવાર ન ઠરાવી શકાય. બરાબર છે, જેમ કોઈ ડૉક્ટરના અનૈતિક વર્તનને કારણે આખા મૅડિકલ પ્રોફેશનને ખરાબ ન ગણાવી શકાય તેમ એક અનૈતિક પુરોહિતને કારણે કર્મકાંડને ખરાબ ન ગણાવી શકાય. પરંતુ આ વાત તો અધૂરી થઈ ગણાય. મૅડિકલ સાયન્સના ફાયદા વ્યક્તિને અલગ રાખીને ગણાવી શકાય છે, પરંતુ શ્રી શબ્દસુરભાઈ વ્યક્તિને અલગ રાખીને કર્મકાંડના ફાયદા ગણાવી નથી શક્યા.

    બીજી બાજુ શ્રી શબ્દસુરભાઈના પિતા જેવા પ્રામાણિક માણસો કર્મકાડની પ્રવૃત્તિ સ્વીકારે,.પેન્શન ન લે અને સરકાર પર ન નભે એ બહુ મોટો ત્યાગ છે. પણ એના કારણે કર્મકાંડ અસરકારક રહ્યાં એવો કોઈ દાખલો પણ શ્રી શબ્દસુરભાઇએ નથી આપ્યો.

    શ્રી અમૃતભાઈનું સપનું તો ગજબનું છે.

    Like

  43. આપણે કોઈનો લેખ પોતાની કૉમેન્ટ તરીકે ચડાવી ન દેવો જોઇએ.આટલી નૈતિકતા જરૂરી છે.

    Like

  44. આયુર્વેદ માટે હુમલાઓ થવા લાગ્યા એટલે વધારે ખુલાસા કરવા વધુ માહિતી આપવી રહી .
    એટલે નૈતિકતા આમાં નાં આવે.
    બીજું દીપકભાઈ પ્રતાપભાઈ ના વડીલો કર્મકાંડ માં લોકો ને છેતરતા અને ગોરખધંધા કરતા
    તે વધુ પડતું કહેવાઈ ગયું છે . અને માત્ર ને માત્ર કર્મકાંડ થી જ તેવો લોકોને છેતરતા તે કેટલું
    વ્યાજબી છે ? અને તેમને સજા કયા પ્રભુ એ આપી તેનો ખુલાસો તો કર્યો જ નહિ.
    બીજા સાથીદારો નો પ્રશ્ન મારી ઉંમર વિષે હતો તો કહું કે મારી ઉંમર ૪૯ વર્ષ છે.
    મૂળ મુદ્દો ઈશ્વર વિષે નો હતો તેમાં હું પોતે ઈશ્વર કે કોઈ પણ કર્મકાંડ માં માનતો નથી
    પણ પ્રતાપભાઈ કહે કે કર્મકાંડ ના લીધે તેવો દોષિત થયા તેનો મતલબ શું થાય ?
    હું કુદરત ના નિયમોમા જ માનું છું. અને પ્રચાર પણ જ્યાં તક મળે ત્યાં કરી નાખું.
    પણ મને એ સમજાતું નથી કે રેશ્નાલીસ્તો વિજ્ઞાન ના ગેરફાયદા સ્વીકારવા કેમ તૈયાર નથી ?

    Like

    1. ———મને એ સમજાતું નથી કે રેશ્નાલીસ્તો વિજ્ઞાન ના ગેરફાયદા સ્વીકારવા કેમ તૈયાર નથી ?—————————

      Science is nothing but the tool to understand the laws of nature and using it to better human life. Technology makes things using these laws of nature, again for the betterment of mankind.

      If someone misuses one of the inventions, we cannot fault the technology or the science for that. If someone uses kitchen knife to kill someone, do we fault the knife and stop producing it? Extend the same logic to everything manmade around us and we will have to live like our ancestor homosapians.
      Where is the disadvantage of science? Agriculture is science, Aayurved itself is a (primitive) science. We will have to abandon that also.

      Like

    2. Tame atyare je abhivyakti aapi rahya chhe te pan vigyan adharit computer upar aapi chhe have shan’t chitte vichar karjo ke vigyan na hote to hu America ma ane tame Karach Bharat ma haso ane apane vicharvimarsh kari rahya chhiye vigyan pase namrata chhe same pakshe dharma pase naryo adambar chhe ane vigyan pase sanka chhe pan samadhan pan 100 taka chhe jemke DNA dwara Santan konu chhe te jani Sakai chhe Jyare dharma pase vagar vicharye swikari leva Sivay su chhe

      Like

  45. આખાએ લેખમાં મુખ્ય બાબત કર્મકાંડ નથી પણ ઈશ્વરનું અસ્તિત્વ છે કે નહીં તે છે. જો ઈશ્વરનું અસ્તિત્વ છે તો તે ક્યાં છે? અને તેનો ઉત્તર શિર્ષકમાં આપેલ છે કે જો ઈશ્વરનું અસ્તિત્વ હોય તો તે માનવતામાં છે.

    અફસોસ સાથે કહેવું પડે છે કે અહીં કોઈએ માનવતા વિશે અને જીવની અંદર રહેલ શિવ વિશે કશું નથી કહ્યું અને ગાડી આડે પાટે ચડી ગઈ છે.

    Like

  46. Shri Atulbhai,
    Please read my presentation dated October 01,2012. There I have discussed HUMANITY.
    Aabhar.
    Amrut Hazari

    Like

    1. શ્રી અમૃતભાઈ,

      આપે સારી ચર્ચા કરી છે. અંગ્રેજી પ્રતિભાવ પહેલા તો હું ઉપરછલ્લા જ વાંચતો હોઉ છું. રસ પડે તો વધારે વિગતથી વાંચું તેથી ધ્યાન નહોતું ગયું.

      જેવી રીતે પ્રત્યેક બાળક માટે ઈશ્વર સહુ પ્રથમ માતા બનીને આવે છે તે રીતે માનવ જેમ જેમ વિકસે તેમ તેમ તે પ્રત્યેક જીવમાં ઈશ્વર દર્શન કરતો થાય તો આપો આપ તેનામાં અન્ય માનવો પ્રત્યે અનુકંપા જાગે.

      અમેરીકનોને મેં ઘણી વખત કહેતા વાંચ્યા છે કે “પ્રત્યેક અમેરીકન અમૂલ્ય છે”. આ સૂત્ર માત્ર અમેરીકનને બદલે પ્રત્યેક માનવ માટે લાગુ પાડવામાં આવે કે “પ્રત્યેક મનુષ્ય અમૂલ્ય છે”. તો વિશ્વબંધુત્વની ભાવનાને ઘણો વેગ મળી શકે.

      Like

  47. Dear Friends,
    On this particular topic we discussed at length. This happened because of SUBJECT CHANGE….”VISHYANTER”….I wish from next subject one of us or Shri Govind Maru become MODERATOR, and stop VISHYANTER…..NO SUBJECT CHANGE PERMITTED.
    Hope all of us agree with this suggestion.
    Thanks.
    Amrut Hazari.

    Like

    1. મને મંજૂર છે.ઘણી વાર ઉદાહરણ તરીકે આપણે કઈંક લખીએ અને એમાંથી વિષયાંતર થઈ જતું હોય છે. ક્યારેક શું કહેવું છે તે ન સમજાતું હોય એટલે વિષયાંતર થઈ જતું હોય છે.

      Like

  48. ગોવિંદ ભાઈ \
    મેં પ્રતાપભાઈ ને વિગતવાર જવાબ આપ્યો છે. ગોવિંદ ભાઈ તમારી વાત મને ગમી છે. આતા

    Like

  49. વડીલ શ્રી ,
    વેદ શાસ્તોત્ર, આપણી સંસ્ક્રુતિ નું અસ્તિત્વ છે. પરંતુ બંને પક્ષ ના અતિરેક થી ભરેલી આ નગ્ન વાસ્તવિકતા છે.બ્રાહ્મણો એ મૂળ કર્મ છોડ્યો અને દંભથી, પાપથી , કુદરતના બતાવેલા રસ્તા થી વિપરીત ચાલનારા ઓ કુદરત ના પ્રકોપ થી બચવા અંધશ્રધ્ધા ના માર્ગે ચાલવા લાગ્યા. આપણા જ સંતો અને વેદો નો આપણે ઉંધો અર્થ કાઢતા થયા. આપની વાતો ખરી છે પણ આ સ્થીતી બને પક્ષ ના પાપ નું પરિણામ છે.

    Like

  50. હુ ડો. પ્રતાપભાઇ પંડ્યા ને આટલું કેહવા માગુ છુઃ
    I can understand what you are saying here completely and I agree too with your honest opinion. I am also against the ‘Brahman Vrooti’ but it does not mean that what people have done in past was wrong it might look wrong now but back then if it was the case with you you may have done the same. (30 to 40 years ago) At that time being a Brahman one was taken for granted to receive such benefits free from the society and not only BRAHMAN’s exploited this kind of benefits. Check the history of the other casts like ‘Kshatriya’ who use to rule the common people & took even more benefits from the uneducated people, their money ,gold ,land and property which they have grabbed from people are still with them and their beloved one are still enjoying the benefits of it.
    No one has courage to write against them!!

    You were fortunate enough to come out of the ‘KarmKand’ but every Brahman of this country is not same. Can you answer me these questions honestly?
    1. Haven’t you used Brahman to get married yourself and while the marriage of you children ?
    2. Haven’t you used Brahman and ‘Karmkand’ to do all the minimum required process for all kind of Hindu Ritual activities in your and your family’s life?
    3. Are you saying that you will not use any of the ‘KarmKand’ Ritual’s performed by the Poor Brahmans in your life from Birth to Death? (I know it sounds crazy but its undeniable fact that our society needs Brahman for many reasons then what you have mentioned)
    Please understand that Not only in Brahman’s & ‘KarmKands’ but in every part of the system in our country we have problems so the intelligent people takes the most benefit of the ‘Stupids’ Like ‘Asharaam’ and many So called “Sants” did so it’s a problem of the society and it’s system and We not only Brahman’s are at fault. I am also Totally against the wrong beliefs created by uneducated people not matter of which cast including Brahman’s but there are fair bit of good Brahman’s are also there who is still doing a legible & clean ‘KarmKand’ and are integral part of the Hindu Society. (Even in Indian Hindu Marriage act and lot of other legal Lawsuits requires presence of the Brahman!)

    Looking on your history above and according to my study so far about Brahman cast I can see that most of the Brahman took a ‘Role’ and responsibility of teaching the others, I mean the role of educating other cast of the society. Brahman was the one who got involved initially in this including YOURSELF. That’s why back in that time 90% of the school teacher / educators of the society were Brahmans. At that time Brahman use to had all unique qualities and values which other unfortunately didn’t had so lot of Brahman devoted their whole life to educate and train people which indeed helped a lot overall to the stage that now you and I can understand and depict the current systems and technological world. Brahman’s contribution to the society was tremendous and you can’t ignore that fact that Brahmans were very polite and calm community.
    So I would personally suggest that you should consider and write the POSITIVE side of the story as well rather than just criticizing the ‘KarmKandi’ Brahmans.
    Jay Hind, Thank you – One of the enlightened Brahman.

    Like

  51. ઈશ્વર, પ્રભુ, પરમાત્મા, ભગવાન બાબત એ ચોક્કસ છે કે આ બધા પાત્રો ઉપજાવી કાઢેલા છે. હીન્દુઓનો પ્રભુ, જૈનોનો પ્રભુ, બૌદ્ધનો પ્રભુ, ખીસ્તી અને મુસલમાનોનો પ્રભુ એ બધી કપોળ કલ્પીત કલ્પના છે.

    અર્ધમાગધી અને પાલીના ચલણ પહેલાં સંસ્કૃત કે એના જેવી કોઈ અગડમ બગડમ ભાષામાં થોડાક શ્લોક કોઈએ લખી નાખ્યા અને પછીતો કર્મકાંડ માટે એ હથીયાર બની ગયા. ઉચ્ચાર આમ કરવો, હાથ આમ ફેરવવો, દંડ બેઠક આમ કરવા.

    ભારતમાં જૈનો અને બૌદ્ધો પણ હીન્દુઓ સાથે ભળી ગયા અને ક્રીયા કર્મ અને કાંડ કરવા લાગ્યા. ઈસ્લામના આગમન પછી પરીસ્થીતી બદલાઈ. અંગ્રેજોના આગમન પછી કાયદા થવા લાગ્યા જેમ કે સતી પ્રતીબંધનો કાયદો. વીધવા પુનઃલગ્નનો કાયદો.

    આઝાદી પછી સંસદમાં કાયદા થવા લાગ્યા અને કાયદાથી શાસન થવા લાગ્યું. આમ જોવા જોઈએ તો કુમ્ભ મેળાનું આયોજન કે હજ માટે સરકારી સબસીડી જેમકે વાહન વ્યવહારની સગવડ કરી આપવી વગેરે, વગેરે બધું ક્રીયા કાંડનો એક ભાગ છે. નાતલની રજા હોય કે રામ નવમી, ગોકુળ અષ્ઠમી કે ઈદની રજા પણ ક્રીયા કાંડનો ભાગ સમજવો.

    સંસદના કાયદાથી શાસન આવ્યા પછી પ્રાથમીક શાળાના અભ્યાસ ક્રમમાંથી પ્રભુ પ્રાર્થનાઓ બંધ થવા લાગી છે. પ્રાર્થનાને લગતી બધી કવીતા પણ દુર થવા લાગી છે. એવી જ રીતે આસ્તે આસ્તે કુમ્ભ મેળા આયોજનો પણ બંધ થવા લાગશે. કાયદાથી મળતા ધર્મને આરક્ષણ બંધ થતાં ક્રીયા કાંડ બંધ થશે એટલે ઈશ્વર, ભગવાન, પ્રભુ, પરમાત્માનું મૃત્યુ થઈ જશે. ૩૦૦૦ હજાર વરસના કાંડ બંધ થતાં ૫૦-૧૦૦ વરસ મામુલી કહેવાય. મોબાઈલ, કોમ્પ્યુટર અને નેટને કારણે ઝડપ શરુ થઈ ગઈ છે.

    આ પોસ્ટ માટે જમનાદાસ કોટેચા, ડૉ. પ્રતાપ પંડયા, ગોવીન્દ મારુ, ઉત્તમ ગજ્જર, કોમેન્ટ આપનાર બધાને અભીનંદન.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s